Thuốc & Sức khỏe

Viêm đài bể thận: Nguyên nhân, triệu chứng lâm sàng và phương pháp điều trị

Đánh giá bài viết ngay

Viêm đài bể thận là một bệnh lý khá phổ biến do nhiễm trùng đường tiết niệu. Bệnh có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và chữa trị kịp thời. Bài viết dưới đây sẽ giúp người bệnh tìm hiểu rõ về nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị căn bệnh viêm bể thận này.

Viêm đài bể thận là gì?
Viêm đài bể thận hay viêm thận, bể thận gồm hai dạng là viêm đài bể thận cấp và viêm đài bể thận mạn.

Trong đó:

+ Viêm đài bể thận cấp là tình trạng nhiễm khuẩn đột ngột các bể thận, đài thận, nhu mô thận và niệu quản. Tình trạng nhiễm khuẩn cấp tính này là do các vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể qua đường niệu đạo rồi sinh sôi lan tới bàng quang và đi qua niệu quản đến đài bể thận gây tổn thương tại đây, hoặc do đường máu đưa đến khi có nhiễm trùng máu. Viêm đài bể thận cấp là bệnh cấp tính nên có khả năng đáp ứng khá tốt với điều trị bằng kháng sinh, có thể khỏi hẳn sau 10-14 ngày điều trị.

+ Viêm đài bể thận mạn xảy ra do quá trình nhiễm khuẩn ở bể thận, đài thận kéo dài và tái phát nhiều lần gây ra tình trạng tổn thương mạn tính ở mô kẽ của thận, nhu mô thận làm hủy hoại các tổ chức thận dẫn đến suy thận. Viêm đài bể thận cấp tái phát nhiều lần hoặc suy thận cấp không được điều trị tận gốc sẽ dần dẫn đến bệnh lý viêm bể thận mạn tính và suy thận mạn.

Nguyên nhân dẫn đến viêm đài bể thận
Viêm đài bể thận là bệnh lý xảy ra do nhiễm khuẩn đường tiết niệu nên nguyên nhân dẫn đến căn bệnh này thường là do vi khuẩn gram âm (-), phổ biến nhất là vi khuẩn E. Coli, Proteus mirabilis, Klebsiella, Enterobacter,… Ngoài ra, các vi khuẩn gram dương (+) cũng là nguyên nhân gây ra viêm bể thận nhưng ít gặp hơn dưới 10%: Staphylococcus, Enterococcus,…

Nguyên nhân theo đường vào:

Nhiễm khuẩn theo đường máu: Khi trong máu xuất hiện vi khuẩn từ bất cứ ổ nhiễm khuẩn nào trên cơ thể cũng có thể gây ra tình trạng nhiễm khuẩn ở thận, đặc biệt là khi trên đường niệu có các tổn thương và ứ tắc.
Nhiễm khuẩn ngược dòng: Nguyên nhân này xảy ra khá phổ biến do vi khuẩn đi ngược lên thận theo con đường tiết niệu gây ra viêm đài bể thận mạn. Bệnh xảy ra do vệ sinh không đảm bảo, do ảnh hưởng từ các thủ thuật thăm khám như soi bàng quang, niệu đạo,… ở nam giới, do u xơ tiền liệt tuyến,…
Nhiễm khuẩn theo đường bạch huyết: Các vi khuẩn ở đại tràng có thể đi vào hệ tiết niệu và vào thận theo hệ thống bạch huyết. Trường hợp này ít xảy ra hơn so với nhiễm khuẩn theo đường máu.

Triệu chứng
Ở giai đoạn sớm viêm đài bể thận có những triệu chứng lâm sàng sau:

Xuất hiện sốt cao trên 38,9 độ, rét run, môi bị khô đến nứt nẻ, lưỡi đóng bẩn
Xuất hiện các cơn đau tức ở bụng, hông, lưng hoặc bẹn
Đau hố sườn một bên hoặc cả hai bên, đau âm ỉ suốt vùng thắt lưng
Rối loạn tiểu tiện, đi tiểu đau hoặc rát, đái buốt, đái ra máu, đái mủ, nước tiểu đục, nước tiểu có mùi tanh, đi tiểu gấp,…
Chán ăn, ớn lạnh, buồn nôn, nôn, chướng bụng, suy nhược cơ thể.

Viêm đài bể thận cấp nếu không được điều trị kịp thời hoặc đúng cách dễ chuyển biến thành thể mạn tính, suy thận. Viêm đài bể thận mạn bao gồm các triệu chứng lâm sàng kể trên tái lại nhiều lần và kèm theo một số triệu chứng sau:

Tăng huyết áp 
Người bệnh bị thiếu máu nên da xanh nhợt, hoa mắt chóng mặt
Xảy ra hiện tượng phù ở chân tay, mặt,…
Thận có thể bị ứ nước hoặc mủ

Vậy khi nào bệnh nhân mắc viêm đài bể thận cần đến gặp bác sĩ?
Để có biện pháp chữa trị kịp thời tránh các biến chứng nguy hiểm, khi thấy xuất hiện một trong bất kỳ các triệu chứng nên trên hoặc thấy không bình thường ở vùng bụng dưới, bạn nên đến gặp bác sĩ ngay. Nếu thấy xuất hiện cơn đau dữ dội đột ngột thì bạn nên đến ngay bệnh viện để cấp cứu. Bạn cũng nên tham khảo ý kiến bác sĩ kỹ lưỡng để có phương pháp điều trị phù hợp nhất với tình trạng bệnh của mình.

Yếu tố tăng nguy cơ viêm đài bể thận
Viêm bể thận cấp tính

Tắc nghẽn đường tiết niệu: Bất kỳ yếu tố gây gián đoạn dòng chảy bình thường của nước tiểu đề có thể gây ra nguy cơ viêm bể thận cấp tính. Ví dụ, kích thước hay hình dạng của đường tiết niệu thay đổi bất thường cũng làm tăng nguy cơ mắc viêm thận bể thận cấp.
Giới tính: Nữ giới có nguy cơ mắc viêm bể thận cấp tính cao hơn nam giới do niệu đạo của nữ giới ngắn hơn so với nam giới khá nhiều, vi khuẩn dễ dàng xâm nhập vào hơn khiến phụ nữ dễ bị nhiễm trùng thận và có nguy cơ cao bị viêm bể thận cấp.
Hệ thống miễn dịch suy yếu. Những bệnh nhân mắc tiểu đường, HIV hoặc ung thư có hệ miễn dịch bị suy yếu nặng làm tăng nguy cơ mắc viêm đài bể thận.
Trào ngược lượng nhỏ nước tiểu từ bàng quang vào niệu quản và thận.
Người bị phì đại tuyến tiền liệt
Người cao tuổi
Các yếu tố khác: Đặt ống thông tiểu thời gian dài, khám nội soi, phẫu thuật đường tiết niệu, tổn thương dây thần kinh hoặc tủy sống.

Viêm bể thận mãn tính
Viêm bể thận mãn tính có nguy cơ xảy ra cao khi người bệnh có một trong các nguy cơ mắc viêm bể thận cấp nêu trên ngày càng diễn ra trầm trọng hơn khi không được điều trị kịp thời hoặc đúng cách. Nhưng các yếu tố chủ yếu làm tăng nguy cơ viêm bể thận mạn là do nhiễm trùng đường tiết niệu, dị thường giải phẫu, trào ngược dịch niệu quản. Và viêm thận đài bể mạn thường xảy ra ở trẻ em hơn người lớn.

Chẩn đoán
Xét nghiệm nước tiểu
Để chẩn đoán viêm bể thận đài thận, đầu tiên bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra nhiệt độ cơ thể bệnh nhân có sốt không, các dấu hiệu đau ở bụng, sườn và các triệu chứng thông thường khác. Bệnh nhân sẽ được chỉ định xét nghiệm nước tiểu nếu nghi ngờ bị nhiễm trùng thận. Việc chẩn đoán này giúp bác sĩ kiểm tra vi khuẩn, nồng độ, máu và mủ trong nước tiểu.

Kiểm tra hình ảnh
Bác sĩ cũng có thể yêu cầu siêu âm để tìm u nang, khối u hoặc các vật cản khác trong đường tiết niệu. Tiếp theo, bệnh nhân có thể được chỉ định chụp CT hoặc cộng hưởng từ để phát hiện chính xác nhất các vật cản trong đường tiết niệu.

Xét nghiệm DMSA

Xét nghiệm axit dimercaptosuccinic (DMSA) có thể được chỉ định nếu bác sĩ nghi ngờ thận bị nhiễm trùng hoặc có sẹo do viêm bể thận. Đây là một kỹ thuật đưa chất phóng xạ vào tĩnh mạch ở cánh tay và đi đến thận. Hình ảnh được chụp khi chất phóng xạ đi qua thận cho thấy các vùng bị nhiễm trùng hoặc có sẹo.

Điều trị viêm đài bể thận
Sau khi chẩn đoán được tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ dựa vào kết quả chẩn đoán để đưa ra hướng điều trị phù hợp cho bệnh nhân, thông thường có 3 cách điều trị viêm đài bể thận như sau:

Thuốc kháng sinh

Phương pháp này đem lại hiệu quả tương đối cao cho các bệnh nhân viêm bể thận cấp, làm dứt các triệu chứng chỉ sau 10-14 ngày điều trị. Một số loại thuốc kháng sinh mà các bác sĩ chỉ định cho bạn có thể là: levofloxacin, ciprofloxacin, co-trimoxazol, ampicillin.

Nhập viện

Với những trường hợp viêm đài bể thận điều trị bằng thuốc không hiệu quả, nhiễm trùng nặng thì bác sĩ sẽ chỉ định bạn cần nhập viện để theo dõi và điều trị hằng ngày. Phác đồ điều trị khi nhập viện có thể là dùng thuốc kháng sinh kết hợp với biện pháp truyền dịch tĩnh mạch. Thời gian nhập viện dài hay ngắn còn phụ thuộc vào tình trạng bệnh của mỗi bệnh nhân.

Phẫu thuật

Với những trường hợp nhiễm trùng thận do có vật cản xuất hiện ở đường tiết niệu hoặc do tổn thương trong cấu trúc của thận thì phẫu thuật là một biện pháp cần thiết để loại bỏ những vật cản này và sửa chữa những tổn thương. Với trường hợp nhiễm trùng nặng, bệnh nhân có thể được chỉ định phải cắt bỏ thận.

Viêm bể thận ở phụ nữ có thai

Mang thai gây ra nhiều thay đổi trong cơ thể phụ nữ, bao gồm cả những thay đổi ở đường tiết niệu. Tăng progesterone và tăng áp lực lên niệu quản có thể làm tăng nguy cơ viêm bể thận ở phụ nữ có thai.

Viêm bể thận ở phụ nữ mang thai thường phải nhập viện. Nó có thể đe dọa đến tính mạng của cả mẹ và bé. Nó cũng có thể làm tăng nguy cơ sinh non. Phụ nữ mang thai được điều trị bằng kháng sinh beta-lactam ít nhất 24 giờ cho đến khi các triệu chứng được cải thiện.

Để phòng ngừa viêm bể thận ở phụ nữ mang thai, các mẹ bầu nên đi xét nghiệm cấy nước tiểu vào giữa tuần thứ 12 và 16 của thai kỳ để sớm phát hiện ra vi khuẩn trong nước tiểu. 

Viêm bể thận ở trẻ em
Theo thống kê của Hiệp hội Tiết niệu Hoa Kỳ, viêm bể thận xảy ra ở trẻ em là khá cao và các bé gái có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nếu trên một tuổi, bé trai có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nếu dưới một tuổi, đặc biệt nếu chúng chưa cắt bao quy đầu. Hầu hết viêm đài bể thận ở trẻ em có thể được điều trị bằng thuốc kháng sinh tại nhà.

Biến chứng viêm bể thận
Viêm đài bể thận nếu không được điều trị kịp thời sẽ dẫn đến biến chứng bị thận mãn tính, tình trạng nhiễm trùng kéo dài và tái phát nhiều lần sẽ có thể dẫn tới thận bị hỏng vĩnh viễn. Nhiễm trùng thận có thể xâm nhập vào máu và có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết gây nguy hiểm đến tính mạng.

Ngoài ra, bệnh nhân viêm đài bể thận cũng có thể phải đối mặt với các biến chứng khác như: Nhiễm trùng thận tái phát, Nhiễm trùng lan sang các khu vực xung quanh thận, Suy thận, Áp xe thận.

Các biện pháp phòng ngừa
Viêm bể thận là một bệnh lý nguy hiểm, để hạn chế nguy cơ mắc căn bệnh này bạn có thể tham khảo một số biện pháp phòng ngừa dưới đây:

Uống nhiều nước để tăng khả năng đi tiểu và loại bỏ vi khuẩn từ niệu đạo.
Nên đi tiểu sau khi quan hệ tình dục để giúp loại bỏ vi khuẩn.
Khi vệ sinh cơ quan sinh dục nên lau từ trước ra sau.
Tránh sử dụng các sản phẩm có thể gây kích ứng niệu đạo như các dụng cụ thụt rửa hoặc thuốc xịt dành cho phụ nữ.

Các câu hỏi thường gặp ở viêm đài bể thận
Viêm bể thận có lây qua đường tình dục không?
Trả lời: Các yếu tố nguy cơ gây nhiễm trùng thận là mang thai, quan hệ tình dục, tiền sử nhiễm trùng đường tiết niệu, sử dụng chất diệt tinh trùng, sỏi thận, sử dụng ống thông tiểu, tiểu đường và phẫu thuật hoặc thiết bị đo đường tiết niệu. Nên nhiễm trùng thận không lây.

Sự khác biệt giữa viêm thận và viêm bể thận là gì?
Trả lời: Viêm thận thường do nhiễm trùng và độc tố, nhưng phổ biến nhất là do rối loạn tự miễn dịch ảnh hưởng đến các cơ quan chính như thận. Viêm đài bể thận là tình trạng viêm nhiễm do nhiễm trùng đường tiết niệu đến bể thận của thận.

Trên đây là toàn bộ những thông tin cơ bản về bệnh viêm đài bể thận hy vọng đã giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về căn bệnh này từ đó có biện pháp điều trị và phòng tránh phù hợp. Nếu bạn có bất cứ câu hỏi gì về bệnh viêm đài bể thận thì hãy comment bên dưới bài viết hoặc liên hệ ngay với chúng tôi để được giải đáp nhé!

Back to top button