Thuốc & Sức khỏe

Viêm Da Tiết Bã Dầu là gì? Dấu hiệu và Cách điều trị hiệu quả NHẤT

Viêm da tiết bã (viêm da dầu) là căn bệnh mãn tính với gần 3% dân số mắc phải, chủ yếu từ 18 – 40 tuổi. Bệnh tiến triển dai dẳng và dễ tái phát thành từng đợt. Để điều trị viêm da tiết bã đòi hỏi bệnh nhân cần hiểu rõ về bệnh. Bài viết sau đây sẽ giúp độc giả có cái nhìn tổng quát nhất về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị viêm da tiết bã qua tư vấn của Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan – Nguyên trưởng khoa khám bệnh bệnh viện YHCT Trung ương – Giám đốc chuyên môn Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Thuốc dân tộc.

Viêm da tiết bã là gì? Bệnh có lây không?
Viêm da tiết bã hay còn gọi là viêm da dầu, là hiện tượng xuất hiện những mảng da đỏ rát, bong tróc. Da bị viêm nhiễm thường có cảm giác khô, có vảy và lan rộng. Thường không có cảm giác ngứa. Những mảng viêm nhiễm thường khu trú ở những vùng da tiết dầu nhiều như mặt, đầu, ngực, lưng và các nếp gấp. 

Bệnh viêm da tiết bã nhờn tiến triển khác nhau theo từng lứa tuổi, từng giai đoạn. Người mắc bệnh phổ biến nhất khi ở độ tuổi 18-40 tuổi, nam giới sẽ dễ mắc hơn nữ giới. Một số ít trẻ em sơ sinh hoặc người da mắc viêm da tiết bã do một số nguyên nhân đặc thù như di truyền từ mẹ hoặc bệnh Parkinson.

Viêm da tiết bã là căn bệnh phổ biến ở mọi lứa tuổi

Đối với người lớn

Biểu hiện thường gặp nhất là trên những vùng như trán, mũi, sau tai, cằm…xuất hiện mảng da đỏ, có viền giới hạn. Bề mặt căng bóng và xuất hiện nhiều vảy nhỏ, có thể dễ dàng lấy ra được.

Nếu vảy tiết bã xuất hiện ở da đầu thời gian chớm bệnh sẽ không có biểu hiện rõ ràng. Giai đoạn muộn hơn sẽ xuất hiện từng mảng đỏ tấy, nang lông ở rộng, hình thành vảy gần giống gàu. Cảm giác ngứa, rát tùy theo thể trạng. Đặc biệt bệnh có thể lan rộng ra phía sau tai, gáy hoặc trán nếu không được điều trị kịp thời.

Đối với trẻ sơ sinh

 Hiện tượng sẽ nhận thấy nhất là vết da đỏ ở mặt, mí mắt hoặc vùng nếp gấp giữa đùi và tã lót. Và đặc biệt là ở vùng da đầu dân gian vẫn thường gọi là “cứt trâu”.

Bệnh có lây nhiễm không? là thắc mắc của phần lớn người bệnh. Để giải đáp vấn đề này, Thạc sĩ- Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan, nguyên trưởng khoa khám bệnh bệnh viện YHCT Trung ương. cho biết “Đây là không phải là căn bệnh truyền nhiễm hay do virus gây nên. Bệnh không có khả năng lây lan sang người đối diện qua khi tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, thậm chí chạm vào vùng da bị viêm. Tuy vậy bệnh lại dễ lây lan ra vùng da lân cận. Bởi vậy người bệnh nên nhanh chóng chữa trị để tăng khả năng khỏi bệnh.”

Triệu chứng của bệnh giúp chẩn đoán kịp thời
Dưới đây là triệu chứng bệnh viêm da tiết bã nhờn tại các vị trí thường gặp nhất:

Viêm da tiết bã ở mặt: Đây là vùng phổ biến nhất do tuyến bã nhờn hoạt động mạnh. Biểu hiện dễ thấy nhất khi tái phát là cảm giác da khô, nóng đỏ, ngứa rát. Sau một thời gian sẽ xuất hiện vảy, da chết, vùng viêm có bờ. Bệnh chủ yếu diễn ra ở vùng mũi, má, cằm.

Viêm ở vùng đầu: Tình trạng viêm nhiễm xuất hiện ở vùng da đầu, mang tai hoặc sau gáy có thể đo da dầu hoặc nấm gây nên. Nếu nhìn bằng mắt thường sẽ rất dễ nhầm lẫn với gàu hoặc các bệnh khác. Nếu bệnh ở dạng nhẹ, triệu chứng thường thấy là cảm giác khô, rát da đầu và có vảy gàu. Giai đoạn nặng hơn vùng viêm nhiễm sẽ lan rộng, đi kèm cảm giác ngứa ngáy khó chịu, vảy cũng nhiều và cứng hơn. Một số trường hợp đi kèm hiện tượng rụng tóc.

Phân biệt với viêm da cơ địa và vảy nến
Những bệnh ngoài da như viêm da cơ địa, viêm da tiết bã có biểu hiện triệu chứng gần giống nhau. Từ đó đòi hỏi người bệnh nắm bắt đầy đủ thông tin để nhận biết đúng triệu chứng của viêm da dầu so với các bệnh khác.

Bệnh viêm da cơ địa: Biểu hiện trên những vùng da bị bệnh triệu chứng điển hình như phù nề, mọng nước, sưng đỏ, lớp sừng trở nên cứng, sần dày hơn. Người bệnh thường có cảm giác ngứa.

Đối với bệnh vảy nến: Thường khu trú trên những vùng da bị tì đè như khuỷu tay, đầu gối, vết thương có hình giọt nước, có bờ rõ, đỏ rát, đường kính nhỏ đến trung bình. Đặc biệt xuất hiện nhiều tầng vảy trắng đục như vảy cá, dễ rơi xuống. Người bệnh thường không có cảm giác ngứa.

Viêm da dầu có nguy hiểm không?
Mặc dù đây là căn bệnh ngoài da mãn tính và không có khả năng lây lan, truyền nhiễm nhưng bệnh viêm da tiết bã gây nên rất nhiều phiền toái cho cuộc sống người bệnh. Những biểu hiện như bong da mặt, đỏ rát, vảy sừng xuất hiện kéo dài có thể khiến người bệnh mặc cảm, tự ti trong cuộc sống.

Nếu không điều trị kịp viêm da dầu kịp thời và đúng phương pháp, bệnh có thể kết hợp với những vi khuẩn khác trên da hình thành tình trạng bội nhiễm. Đặc biệt với những vùng nhạy cảm như da mặt sẽ rất khó khắc phục tổn thương lâu ngày. Một số người có thể đồng thời mắc các bệnh như viêm da cơ địa hoặc vảy nến, hoặc vùng viêm da dầu lan ra toàn thân.

Nguyên nhân của bệnh dưới góc nhìn của bác sĩ chuyên môn 
Hiện nay, vẫn chưa thể xác định được nguyên nhân cụ thể gây nên căn bệnh này. Theo bác sĩ Tuyết Lan, một số nguyên nhân chính có thể kể đến: 

Nấm Malassezia: Hay còn gọi là nấm da, đây là loại nấm đóng vai trò quan trọng trong quá trình tiết bã nhờn của da. Ở người bình thường, sẽ có nồng độ kháng thể kháng lại Malassezia cao hơn so với nhóm bị viêm da tiết bã. Khi nấm Malassezia sinh trưởng mạnh, kết hợp với những vi khuẩn có hại khác trên da đến từ môi trường sống, thói quen sinh hoạt, không khí…sẽ làm cho bệnh tiến triển ngày một nặng thêm.

Thay đổi thời tiết: Thời tiết hanh khô sẽ tạo điều kiện cho bệnh viêm da tiết bã phát triển. Đặc biệt trong các khoảng giao mùa giữa mùa Hạ- Thu, Thu-Đông, khi độ ẩm không khí giảm xuống thấp, dễ dẫn đến tình trạng da mất nước và nguy cơ bùng phát bệnh cao hơn.

Vấn đề về thần kinh: Rất nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người thường xuyên stress, tâm lý mất cân bằng hoặc Parkinson sẽ có nguy cơ rối loạn sinh học, từ đó sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm da tiết bã.

Môi trường sinh hoạt: Những vi khuẩn nấm gây bệnh có thể cư trú sẵn ở trên da hoặc hình thành theo thời gian do thói quen sinh hoạt kém vệ sinh của cá nhân. Vệ sinh chưa đúng cách, thường do không làm sạch dẫn đến vi khuẩn hoặc cặn mỹ phẩm đọng lại ở lỗ chân lông lâu ngày sinh bệnh. Ngoài ra môi trường sống không đảm bảo hoặc ô nhiễm nước, không khí cũng là nguyên nhân gây bệnh.

Di truyền: Hiện tượng này ở trẻ sơ sinh còn gọi là “cứt trâu” bệnh này hình thành do sự biến mất dần của nội tiết tố được truyền từ mẹ sang con.

Nguyên nhân của bệnh vẫn chưa xác định được cụ thể
Trị viêm da tiết bã tận gốc được không? Có tự hết không?
Theo các nhà khoa học, đây là căn bệnh sẽ không thể tự khỏi nếu không sử dụng biện pháp điều trị hỗ trợ. Vì viêm da dầu là một dạng của bệnh tự miễn, phản ánh sự rối loạn hệ miễn dịch. Khi đó cơ thể coi chính những tế bào trong cơ thể là vi khuẩn và tấn công chúng. Thêm vào đó bệnh bệnh vẫn chưa xác định được nguyên nhân cụ thể nên không thể điều trị tận gốc.

Tùy thuộc vào thời tiết, cơ địa của từng người mà bệnh sẽ bùng phát. Bệnh viêm da tiết bã tiến triển vô cùng phức tạp, dai dẳng, muốn ổn định được bệnh, kéo dài thời gian chống tái phát người bệnh cần tuân theo pháp đồ điều trị, xây dựng lối sống lành mạnh kết hợp vệ sinh vết thương đúng cách.

Các cách chữa bệnh viêm da dầu
Để chữa viêm da tiết bã người bệnh thường sử dụng các phương pháp như mẹo dân gian, các thuốc bôi tân dược và Đông y, cụ thể:

Trị viêm da tiết bã bằng Tây y: Hiệu quả nhanh chóng nhưng dễ có tác dụng phụ
Trong số những cách điều trị bệnh, việc áp dụng y học hiện đại được đánh giá là sự lựa chọn phổ biến nhất, đặc biệt với các bệnh nhân giai đoạn đầu. Thuốc Tây y cũng rất phù hợp cho việc điều trị tại chỗ.

Điều trị viêm da ở mặt bằng Tây y

Các vị trí hoạt động tiết dầu nhiều trên mặt thường là nơi chủ yếu xuất hiện bệnh, đây là vùng da tương đối nhạy cảm với những bộ phận như mắt, miệng. Đồng thời kết quả của việc điều trị sẽ quyết định tính thẩm mĩ của làn da mặt. Các bác sĩ khuyến cáo nên sử dụng các loại xà phòng ZnP 2% và các thuốc chống nấm phổ biến.

Sử dụng thuốc Tây Y cho hiệu quả điều trị nhanh chóng
Hoặc các sản phẩm có tác dụng làm giảm sự bài tiết chất bã. Đối với lần đầu sử dụng, bạn nên sử dụng với một lượng nhỏ hoặc trên một số vùng da nhất định để theo dõi phản ứng thuốc, sau đó mới sử dụng cho toàn khuôn mặt. Có thể kết hợp thêm thuốc uống bổ sung kẽm hoặc vitamin.

Cách chữa viêm da tiết bã ở đầu bằng Tây y

Viêm da dầu phổ biến ở trẻ sơ sinh hay còn gọi là hiện tượng “cứt trâu” có thể hết khi bé lên 3, 4 tuổi. Nếu bệnh ảnh hưởng nhiều tới sức khỏe và giờ giấc sinh hoạt của bé, phòng chống bội nhiễm gia đình có thể dùng xà phòng chống nấm chứa các chất như chlorhexidin, trichorcarbanid. 

Nếu vảy trên da đầu quá dày cần làm mềm da bằng xà phòng hay thuốc bôi mỡ salicylic 5% hoặc mỡ kháng sinh để lấy đi nhẹ nhàng lớp vảy. Tránh dùng trực tiếp hoặc chất dẫn xuất của corticoid lên da bé, dễ gây kích ứng, bỏng hoặc bong tróc quá mức do da trẻ sơ sinh rất nhạy cảm.

❌ Tuy nhiên nhìn chung, phương pháp sử dụng thuốc Tây tuy hiệu quả nhanh chóng nhưng vẫn luôn tiềm ẩn những nhược điểm: 

Người bệnh dễ lạm dụng thuốc, nếu sử dụng trong thời gian dài có thể gây nhờn thuốc. 
Thuốc tân dược khi diệt các tác nhân gây hại vô tình sẽ loại trừ cả những vi khuẩn có lợi cho hệ miễn dịch. Từ đó sức đề kháng tự nhiên của người bệnh suy giảm nhanh chóng, dễ tái phát bệnh và mắc các bệnh khác.
Nhiều thành phần trong thuốc gây phản ứng phụ như rối loạn tiêu hóa, đau dạ dày…. 

Chữa bệnh viêm da tiết bã bằng liệu pháp thiên nhiên
Không chỉ có tác dụng điều trị bệnh mà những liệu pháp thiên nhiên còn đem lại kết quả tốt trong việc làm đẹp. Có rất nhiều cách tận dụng nguyên liệu thiên nhiên vào việc chữa bệnh như:

Trị viêm da tiết bã bằng dầu dừa: Dầu dừa nổi tiếng với khả năng làm mềm da, kháng khuẩn, giúp lành vết thương, lấy đi nhẹ nhàng những vảy da khô, giảm cảm giác căng rát, ngứa ngáy. Cách thực hiện rất đơn giản: bạn chỉ cần cho 1 thìa dầu dừa hoặc dầu oliu, trộn chung với 6-10 giọt tinh dầu trà rồi trộn đều cho hỗn hợp tan ra. Vệ sinh vùng da bị viêm sạch sẽ. Trước khi sử dụng nên xoa nhẹ lên mu bàn tay để hơi ấm của da làm dầu dừa tan chảy sẽ dễ thấm hơn. Sử dụng ngày 1 lần vào buổi tối để được hiệu quả tốt nhất.

Sử dụng giấm táo điều trị viêm da tiết bã: Ngoài việc làm đẹp và sử dụng để nấu ăn, trong giấm táo chứa rất nhiều vitamin có tác dụng giảm sưng đỏ, làm sạch da, hạn chế tình trạng tiết dầu. Có hai cách để sử dụng giấm táo

Cách 1: Hòa 2 thìa giấm táo với 1 muỗng nước lọc, thoa đều lên vùng da bị bệnh sau đó để khô và rửa lại bằng nước ấm.

Cách 2:  Sử dụng giấm táo chữa viêm da đầu. Thực hiện các bước gội đầu như bình thường, sau đó dùng giấm táo mát xa da đầu trong 5 phút, gội sạch lại bằng nước ấm.

Sử dụng mật ong trong điều trị bệnh

Mật ong chứa rất nhiều chất giúp chống oxy hóa, cùng các axit amin, enzym có khả năng kháng khuẩn, kháng viêm, làm mềm đặc biệt phù hợp trong điều trị bệnh viêm da tiết bã. Cách thực hiện: Sử dụng mật ong nguyên chất bôi lên vùng da bị thương, mát xa nhẹ nhàng trong vòng từ 5-10 phút. Sau đó rửa lại với nước ấm, kiên trì thực hiện ngày 2-3 lần trong vòng 1 tháng sẽ cho hiệu quả rõ rệt.

✅ Ưu điểm: Tựu chung, những phương pháp sử dụng nguyên liệu thiên nhiên đều lành tính và dễ áp dụng. Chi phí thấp và các nguyên liệu đều dễ dàng kiếm được, đảm bảo tính tự nhiên, an toàn.

❌Nhược điểm: Đây chỉ là những biện pháp mang tính hỗ trợ, liều dùng và cách sử dụng mang tính chủ quan chứ không xuất phát từ thể trạng và thể bệnh của mỗi cá nhân không có hiệu quả lâu dài. 

Chữa bệnh viêm da tiết bã bằng liệu pháp Đông Y đem lại hiệu quả lâu dài
“Đông y quan niệm nguyên nhân gây bệnh do chức năng gan thận suy giảm. Chất độc không được đào thải ra khỏi cơ thể, tích tụ bên trong gây viêm da. Bên cạnh đó hệ miễn dịch suy giảm, cơ thể khó chống chọi được với các vi khuẩn có hại.” – Bác sĩ Tuyết Lan cho biết.

Ứng dụng đông y trong điều trị viêm da tiết bã đang được nhiều người lựa chọn
Ngày nay, bên cạnh sự phát triển của y học phương Tây, những bài thuốc cổ y học cổ truyền cũng có những thành tựu đáng kể. Nhiều chuyên gia đã công nhận hiệu quả của những bài thuốc đông y trong điều trị các bệnh ngoài da. Đối với bệnh viêm da tiết bã, dựa trên Đông y cổ phương chủ trị, đội ngũ y bác sĩ y học cổ truyền tại Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Thuốc dân tộc đã nghiên cứu và bào chế thành công bài thuốc quý Thanh bì dưỡng can thang với 3 bài thuốc nhỏ gồm:

Bài thuốc ngâm rửa: Kết hợp những lá cây cho tác dụng sát khuẩn mạnh mẽ như trầu không, dâu tằm, ích nhĩ tử đun sôi và tiến hành ngâm rửa vết thương cho tác dụng sát khuẩn, kháng viêm, ngăn ngừa tổn thương lan rộng.

Bài thuốc uống: Thông thường, các bài thảo dược trị viêm da thường chú trọng vào việc giải độc, bồi bổ khí huyết, phục hồi gan thận, tăng cường đề kháng với các thành phần như Bồ Công Anh, Hoa Kim Ngân, Ké đầu ngựa, Khổ sâm, Địa sinh, Kinh giới…

Thuốc bôi: Thành phần chủ yếu gồm có: trầu không, củ nghệ, đạm trúc diệp, ô liên rô có tác dụng dưỡng ẩm, làm mềm, tiêu sừng, tái tạo da, giúp trả lại làn da mịn màng, khỏe mạnh.

Bài thuốc nam chữa viêm da tiết bã của Trung tâm Thuốc dân tộc – thành tựu vượt bậc của y học cổ truyền 
Trung tâm Thuốc dân tộc đi đầu trong công cuộc nghiên cứu và phát triển những bài thuốc cổ phương vào công cuộc chữa bệnh. Với ưu tiên đặt lợi ích, sức khỏe và sự an toàn của người bệnh lên hàng đầu, trong gần một thập kỷ hoạt động trung tâm đã giúp nhiều người chữa khỏi bệnh hoàn toàn. 

Bài thuốc Nam được phát triển bởi Thuốc dân tộc được chắt lọc từ tinh hoa của hơn 100 bài thuốc cổ phương, trong số đó có nhiều bài thuốc vẫn nguyên giá trị đến ngày nay. Chính tay những y bác sĩ tại trung tâm đã dày công phân tích dược tính của từng loại thảo dược, đưa ra được những công thức ưu việt nhất. Thanh bì dưỡng can thang thang chữa viêm da tiết bã được đưa vào ứng dụng trong chữa bệnh trong nhiều năm nay và được giới chuyên gia cũng như người bệnh đánh giá cao. Bài thuốc cũng đã được chương trình Sống khỏe Mỗi ngày VTV2 giới thiệu là giải pháp điều trị viêm da, trong đó có viêm da dầu (viêm da tiết bã) hiệu quả nhất hiện nay nhờ kết hợp 3 chế phẩm BÔI, UỐNG, NGÂM RỬA.

Back to top button