Thuốc & Sức khỏe

Tổng quan về hẹp động mạch thận và phương pháp điều trị

Đánh giá bài viết ngay

Hẹp động mạch thận là một trong những tình trạng gây nguy hiểm đến sức khỏe và tính mạng của người mắc. Tìm hiểu chi tiết về nguyên nhân, triệu chứng, cách phòng ngừa và điều trị tình trạng này trong bài viết sau!

Hẹp động mạch thận là gì?
Hẹp động mạch thận (Renal artery stenosis) là tình trạng một hay nhiều động mạch dẫn máu tới thận bị thu hẹp. Điều này làm cho lượng máu đem oxy tới thận bị ít hơn, gây cản trở cho quá trình lọc chất thải, độc tố và chất lỏng dư thừa bình thường ở thận. Ngoài ra, lượng máu cung cấp đến thận bị giảm còn khiến người bệnh bị tăng huyết áp và tổn thương các mô trong thận.

Nguyên nhân gây hẹp động mạch thận
Có nhiều nguyên nhân có thể gây hẹp động mạch thận nhưng hai nguyên nhân phổ biến nhất là do xơ vữa động mạch thận và loạn sản cơ. Trong đó:

Xơ vữa động mạch thận là tình trạng tích tụ của chất béo, các cholesterol… ở thành động mạch, khiến thành động mạch bị cứng, bít tắc, sẹo thận, làm hẹp động mạch. Đây là nguyên nhân phổ biến hơn cả.
Loạn sản cơ là tình trạng bất thường ở thành động mạch chủ yếu do bẩm sinh. Khi mắc tình trạng này, thành động mạch thận hình thành các khoảng hẹp xen kẽ các khoảng rộng, tạo ra hình ảnh tương tự như động mạch. Điều này làm cho lượng máu cung cấp đến thận là không đủ, lâu ngày gây suy giảm chức năng của thận.

Ngoài hai nguyên nhân kể trên, hẹp động mạch thận có thể gây ra do viêm mạch máu hoặc u sợi thần kinh.

Triệu chứng của hẹp động mạch thận
Trong giai đoạn sớm, đa số người bệnh có thể không có bất cứ dấu hiệu bất thường nào. Hầu hết trường hợp thường phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn nặng hoặc biết do tình cờ thăm khám bệnh khác.

Tuy nhiên có một số triệu chứng điển hình của bệnh là:

Đột ngột bị cao huyết áp hoặc huyết áp thất thường không rõ nguyên do.
Bị cao huyết áp trước 30 tuổi hoặc bị sau năm 50 tuổi.

Ngoài ra, trong xét nghiệm nếu thấy các dấu hiệu sau thì là của hẹp động mạch thận:

Nghe âm thổi vùng bụng thấy có tiếng thổi.
Tăng nồng độ protein trong nước tiểu.
Suy giảm chức năng thận trong quá trình điều trị cao huyết áp.
Có dấu hiệu phù do quá tải chất lỏng
Có dấu hiệu hoặc bị suy tim kháng trị

Hẹp động mạch thận có nguy hiểm không?
Hẹp động mạch thận là một tình trạng nguy hiểm và có thể gây ra nhiều biến chứng đáng sợ như:

Huyết áp cao ác tính khó điều trị, khó kiểm soát, có thể phát triển thành tai biến mạch máu não.
Suy thận tiến triển nếu tình trạng thiếu máu kéo dài, gây teo phức hợp cầu thận. Khi bị suy thận, người bệnh phải lọc máu hoặc ghép thận để duy trì sự sống. Bệnh này là một bệnh nguy hiểm với tỷ lệ tử vong đến 30%.
Teo thận do giảm tưới máu đến nhu mô thận kéo dài. Nghiên cứu cho thấy có tới 14-49% người bệnh hẹp động mạch thận bị teo thận.
Phù nước tại chân, mắt cá chân, mu bàn chân hoặc toàn thân.
Phù phổi cấp gây khó thở do tích tụ chất lỏng trong phổi.

Đối tượng có nguy cơ cao bị hẹp động mạch thận
Một số nguy cơ có thể gây hẹp động mạch thận bao gồm:

Người bị cao huyết áp
Nồng độ cholesterol cao
Người bị bệnh tiểu đường
Người bị béo phì
Người nghiện thuốc lá
Tiền sử gia đình có người mắc bệnh tim mạch
Lười vận động
Tuổi cao

Chẩn đoán bệnh hẹp động mạch thận
Trong chẩn đoán hẹp động mạch thận, trước hết bác sĩ sẽ dùng ống nghe để tìm ra vị trí có động mạch thận bị thu hẹp. Ngoài ra, cần căn cứ trên các triệu chứng mà người bệnh đề cập, tiền sử bệnh lý.

Trên cận lâm sàng, người bệnh cần thực hiện một số xét nghiệm, chụp chiếu để có kết quả chính xác nhất:

Xét nghiệm máu, nước tiểu nhằm kiểm tra nồng độ hormone điều hòa huyết áp cũng như chức năng thận.
Siêu âm Doppler: Đây là phương pháp dùng sóng âm tần cao để kiểm tra các động mạch thận và chức năng thận. Bằng cách này, bác sĩ có thể tìm ra vị trí tắc nghẽn ở mạch máu, đo mức độ tắc nghẽn và tình trạng nghiêm trọng.
Chụp CT cắt lớp vi tính động mạch thận để thấy hình ảnh chi tiết mặt cắt ngang của động mạch. Một số trường hợp có thể được tiêm thêm thuốc cản quang để soi rõ lưu lượng máu đi qua động mạch.
Chụp MRA (chụp mạch cộng hưởng từ) xác định chi tiết tình trạng tắc nghẽn của động mạch thận trên hình ảnh 3 chiều bằng cách sử dụng sóng radio và từ trường.
Chụp X quang động mạch thận nhằm tìm vị trí tắc nghẽn. Ngoài ra, kỹ thuật này cũng có thể được dùng để khai thông phần hẹp. Trước khi chụp, người bệnh có thể được đề nghị tiêm thuốc cản quang vào động mạch để nhìn rõ dòng chảy của máu trong động mạch.

Điều trị hẹp động mạch thận ra sao?
Có nhiều liệu pháp được áp dụng trong điều trị tình trạng này. Cụ thể:

Dùng thuốc
Tùy vào nguyên nhân và thể trạng thực tế, bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh dùng thuốc thích hợp. Điển hình là dùng aspirin và thuốc làm giảm nồng độ cholesterol.

Phẫu thuật
Với những bệnh nhân bị hẹp động mạch thận nặng dẫn tới biến chứng như phù phổi hoặc suy giảm chức năng thận, cao huyết áp không thể kiểm soát thì có thể cần can thiệp phẫu thuật bằng một trong những cách sau:

Tạo hình mạch máu, đặt stent động mạch thận
Bắc cầu động mạch thận
Nong mạch vành

Phòng ngừa bệnh hẹp động mạch thận thế nào?
Nếu tình trạng hẹp động mạch thận không quá nghiêm trọng, người bệnh có thể được điều trị bằng cách thay đổi lối sống. Ngoài ra, ai cũng cần duy trì các thói quen tốt dưới đây để phòng ngừa bệnh này:

Duy trì cân nặng hợp lý để hạn chế tình trạng tăng huyết áp.
Hạn chế muối, tránh ăn mặn.
Duy trì thói quen tập thể dục thể thao thường xuyên.
Tránh căng thẳng mệt mỏi để giảm huyết áp tạm thời, tốt cho tim mạch.
Uống rượu điều độ hoặc hạn chế uống rượu để tránh việc huyết áp tăng cao.
Bỏ thuốc lá. Nghiện thuốc lá có thể làm tổn thương thành mạch máu, gia tăng tình trạng xơ cứng động mạch.

Trên đây là những thông tin về chứng hẹp động mạch thận và phương pháp điều trị. Hy vọng đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích. Chúc bạn sớm khỏi bệnh!

Nguồn: VHO

Back to top button