Thuốc & Sức khỏe

Tổng quan bệnh thoái hóa khớp háng và cách điều trị 

Đánh giá bài viết ngay

Thoái hóa khớp háng không chỉ ảnh hưởng đến khả năng vận động và sinh hoạt của người bệnh mà còn có thể kèm theo các biến chứng nguy hiểm. Nếu được chẩn đoán và điều trị sớm, tình trạng thoái hóa khớp háng sẽ được kiểm soát tốt. Để hiểu rõ hơn bệnh này, mời bạn tìm hiểu qua bài viết!

Thoái hóa khớp háng là gì?
Thoái hóa khớp háng là tình trạng cấu trúc khớp ở háng bị bào mòn, biến dạng… gây nên các cơn đau ở vùng mông, đùi, chân. Bệnh lý này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đi lại và làm việc của người bệnh. 

Thoái hóa khớp háng là bệnh lý có thể xảy ra ở bất cứ đối tượng nào nhưng phổ biến là người lớn tuổi. Ở đối tượng này, tình trạng xương khớp bị mài mòn kéo dài dẫn đến thoái hóa, giảm khả năng vận động. 

Đối với hầu hết các trường hợp bệnh nhẹ, cơn đau có thể được kiểm soát và phòng tránh biến chứng. Tuy nhiên đối với các bệnh nhân bị viêm khớp háng nặng, các cơn đau rất khó kiểm soát, khả năng đi lại bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Vì vậy, việc nhận biết bệnh lý này càng sớm càng tăng khả năng điều trị bệnh. 

Thoái hóa khớp háng là một bệnh lý không nên xem thường
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng thoái hóa khớp háng
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến bệnh thoái hóa khớp háng. Những nguyên nhân này được chia làm hai nhóm: Nguyên nhân nguyên phát và nguyên nhân thứ phát. Trong đó:

Nguyên nhân nguyên phát
Nguyên nhân nguyên phát gây thoái hóa khớp háng được xác định là do quá trình lão hóa gây ra. Tình trạng này có thể gặp từ người 35 tuổi, nhưng phổ biến nhất là ở những người từ 55 tuổi trở lên. 

Khi cơ thể gặp tình trạng lão hóa khiến các cơ xương khớp bị ảnh hưởng. Vì vậy, quá trình này làm suy giảm chức năng của xương và sụn, giảm quá trình tổng hợp dinh dưỡng của cơ xương. Khi cơ thể lão hóa cũng đồng nghĩa với việc quá trình tái tạo tế bào mô sụn và xương không kịp tình trạng phân hủy mô sụn lão hóa. 

Nguyên nhân thoái hóa khớp háng do lão hóa là nguyên nhân nguyên phát và theo quy luật tự nhiên. Vì vậy, bạn không thể loại bỏ được yếu tố này. Tuy nhiên, chỉ cần chú ý chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt, tập luyện có thể giúp bạn làm chậm quá trình lão hóa và giảm tổn thương xương khớp. Đối với những người sinh hoạt, ăn uống không khoa học có nguy cơ đối diện với quá trình lão hóa sớm hơn bình thường. 

Nguyên nhân thứ phát
Có nhiều nguyên nhân thứ phát gây thoái hóa khớp háng, có thể kể đến như:

Người có tiền sử khớp háng bị viêm, thấp khớp, viêm cột sống, viêm khớp do lao…
Người chấn thương do tập luyện, lao động, chơi thể thao, ngã từ trên cao xuống…
Chỏm xương đùi bị tổn thương nhưng không được điều trị dứt điểm dẫn đến dễ bị thoái hóa khi sang tuổi trung niên. 
Biến chứng của các bệnh lý như: Đái tháo đường, gout, huyết sắc tố, các bệnh lý tim mạch…

Chơi thể thao quá sức có thể dẫn đến thoái hóa khớp háng
Ngoài ra, thoái hóa khớp háng đôi khi có thể do nhiều yếu tố khác như: 

Do cấu trúc xương của người bệnh bất thường ở khớp háng
Người bệnh có các thể khuyết tật di truyền trong sụn

Yếu tố nguy cơ: Những đối tượng sau có nguy cơ thoái hóa khớp háng cao hơn nhiều so với người thông thường: 

Người cao tuổi: Những người tuổi càng cao thì nguy cơ mắc thoái hóa khớp háng càng cao. 
Người thừa cân, béo phì làm cân nặng áp lực lên xương
Gia đình có người từng hoặc có bệnh lý về thoái hóa khớp
Khớp háng bị tổn thương hoặc hoạt động quá sức
Dị tật bẩm sinh khớp háng
Di truyền: gia đình có bố hoặc mẹ mắc bệnh thì nguy cơ mắc thoái hóa khớp háng cũng sẽ cao hơn nhiều lần so với người khác

Triệu chứng bệnh
Triệu chứng trên lâm sàng của  thoái hóa khớp háng bệnh học bao gồm:

Cảm giác đau, khó chịu, đi khập khiễng hoặc khó khăn do khớp háng chịu trọng lực cơ thể nhiều nhất. Tùy vào từng giai đoạn của bệnh mà các triệu chứng này có mức độ nặng nhẹ khác nhau.

+ Giai đoạn sớm: Ở giai đoạn này, người bệnh xuất hiện những cơn đau vùng bẹn, cường độ đau thường nhẹ. Lâu dần các cơn đau này lan xuống vùng đôi đùi, có thể xuống khớp gối. Tuy nhiên các cơn đau này thường không thường xuyên mà xuất hiện rõ nhất khi đứng lâu hoặc mang vác nặng.

+ Giai đoạn sau: Ở giai đoạn này, những cơn đau khớp háng dồn dập sau khi thức dậy hoặc trong đêm. Cơn đau tại các vị trí háng, mông, đùi, chân… rõ hơn khi bạn chuyển đổi tư thế, di chuyển nhanh. 

Giai đoạn muộn: Giai đoạn này các cơn đau xuất hiện dồn dập và cường độ đau tăng hơn. Lúc này người bệnh đau cả khi nghỉ ngơi, khi chuyển mùa. Ngoài ra, người bệnh còn đau và tê cứng khi co duỗi khớp háng. 

Các triệu chứng thoái hóa khớp háng khiến người bệnh khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày như đi vệ sinh, ngồi xổm, cúi mang vác đồ…

Thoái hóa khớp háng ảnh hưởng đến khả năng đi lại của người bệnh
Phòng ngừa 
Thoái hóa khớp háng có thể phòng ngừa để giảm nguy cơ mắc hoặc làm nặng hơn tình trạng bệnh hiện có. Bạn nên chú ý thực hiện theo các lưu ý sau: 

Nếu từng có tiền sử bị chấn thương, mắc bệnh viêm hoặc dị tật bẩm sinh ở háng, bạn nên tích cực điều trị càng sớm càng tốt. 
Bổ sung thực phẩm chứa nhiều canxi như sữa, ốc, cua, tôm, dầu cá,…
Giảm các thực phẩm nhiều dầu mỡ, chất thích thích, cay nóng…
Giữ tinh thần thoải mái, hạn chế căng thẳng, đi ngủ sớm.
Điều trị dứt điểm và hạn chế để các bệnh có nguy cơ thoái hóa khớp háng nặng hơn như: Bệnh tiểu đường, gout…
Giữ cân nặng hợp lý, hạn chế tình trạng béo phì có thể gây áp lực lên khớp háng. 
Không nên ngồi xổm, ngồi quá lâu, mang vác vật nặng ảnh hưởng đến phần hông và khớp háng. 
Lựa chọn các môn thể dục thể thao giúp tăng cường lưu thông máu và tốt cho xương khớp.
Thăm khám bác sĩ thường xuyên để phát hiện và điều trị kịp thời bệnh lý xương khớp.

Chẩn đoán thoái hóa khớp háng
Để chẩn đoán thoái hóa khớp háng, các bác sĩ thường kết hợp nhiều xét nghiệm đơn lẻ với nhau. Thêm vào đó, bạn nên cung cấp các thông tin về tiền sử bệnh, tiền sử sinh hoạt. Một số phương pháp chẩn đoán thoái hóa khớp háng thường được sử dụng gồm:

Khám lâm sàng
Khám lâm sàng là cách giúp các bác sĩ chẩn đoán sơ bộ về tình trạng sức khỏe của bạn. Lúc này, các bác sĩ sẽ quan sát khả năng vận động của khớp háng, hỏi về tiền sử bệnh và các thông tin liên quan. Từ đó, người bệnh được chỉ định các phương pháp chẩn đoán chuyên sâu khác. 

Chẩn đoán bằng hình ảnh
+ Chụp X-quang

Chụp X-quang phần khớp háng giúp các bác sĩ quan sát được các vấn đề như:

Hẹp khe khớp: Đây là dấu hiệu nhận biết tình trạng mòn sụn khớp
Xuất hiện gai xương: Gai xương có thể phát triển ở tất cả vị trí xương đùi, xương chậu… khiến các khớp háng hạn chế hoạt động. 
Các bất thường về xương khớp khác

+ Chụp CT

Chụp CT còn gọi là chụp cắt lớp tạo ra các hình ảnh 3D về tình trạng xương khớp háng. Phương pháp này giúp quan sát các mô lành và mô bị tổn thương tốt hơn. 

+ Chụp cộng hưởng từ MRI

Là phương pháp phổ biến trong kiểm tra các bệnh lý về xương khớp. Phương pháp này sử dụng sóng radio và từ trường, cho kết quả hình ảnh chụp tương phản cao, chi tiết và tái tạo hình ảnh 3D. Chụp MRI cho ra các vấn đề xương khớp rõ nét hơn chụp X-quang và CT, chi phí của phương pháp này cũng đắt hơn. 

Tùy vào tình trạng bệnh nhân, các bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp chẩn đoán phù hợp. Vì vậy, người bệnh nên tham khảo ý kiến chuyên khoa trước khi đưa ra quyết định. 

Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh giúp xác định tình trạng bệnh
Điều trị thoái hóa khớp háng
Điều trị nội khoa
Điều trị nội khoa phù hợp với trường hợp thoái hóa khớp háng mức độ nhẹ. Theo đó, người bệnh sẽ được tư vấn:

+ Giảm cân: Những người có chỉ số BMI cao có nguy cơ khiến bệnh xương khớp nặng hơn, làm tình trạng bệnh tiến triển nhanh. Vì vậy, đối với những người thừa cân, các bác sĩ sẽ khuyên bạn cần giảm cân. Giữ cân nặng và thói quen sinh hoạt hợp lý, hạn chế mang vác nặng, đứng hoặc ngồi quá lâu ảnh hưởng đến xương khớp háng.

+ Thuốc: Sử dụng các loại thuốc giảm đau, kháng viêm đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát các cơn đau. Đối với những người có các triệu chứng đau khớp háng nhẹ, thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) uống có thể giúp kiểm soát khá tốt. Một số loại thuốc phổ biến là: ibuprofen, acetaminophen, naproxen… Những người bị thoái hóa khớp háng trung bình đến nặng có thể cần giảm đau theo toa, chẳng hạn như duloxetine, tramadol hoặc tiêm steroid…

+ Dùng thiết bị hỗ trợ: Dùng các thiết bị để hỗ trợ quá trình di chuyển và cải thiện chức năng khớp háng như: gậy, nạng, xe tập đi….

+ Tập thể dục: Tập các bài tập dành riêng cho người bị thoái hóa khớp háng như: Bài tập nâng chân và bài tập kéo gối. 

=> Bài tập nâng chân: Người bệnh nằm sấp, chống thẳng hai tay lên, hai bên mũi chân để chạm sàn. Tiếp tục, người bệnh cho hai đầu gối chạm đất, từ từ nâng một bên chân tạo với mặt sàn 90 độ, giữ trong khoảng 10 giây và thực hiện tương tự với bên còn lại. 

=> Bài tập kéo gối: Nằm ngửa, tiếp tục dùng tay kéo đầu gối áp sát vào ngực và giữ tư thế này trong khoảng 30 giây. 

+ Vật lý trị liệu: Các bài tập xoa bóp, massage, bấm huyệt… theo chỉ định của chuyên khoa có thể giúp giảm các cơn đau do thoái hóa khớp háng.

+ Chế độ tự chăm sóc tại nhà:

Nghỉ ngơi đầy đủ:  Tập thói quen ngủ và nghỉ ngơi sớm để giảm tình trạng tăng nặng cơn đau..
Quản lý căng thẳng: Tập thể dục, ngồi thiền và nghe nhạc có thể giúp bạn tránh căng thẳng và thư giãn khá tốt.
Thực hiện theo một chế độ ăn uống lành mạnh: Hãy lựa chọn chế độ ăn uống nhiều rau tươi, trái cây, ít đường, ít muối, ít chất béo có hại..
Tránh thuốc lá và hạn chế rượu: Những yếu tố này làm tăng thêm các vấn đề sức khỏe tổng thể và có thể làm trầm trọng hơn tình trạng thoái hóa khớp háng của bạn. 

Điều trị ngoại khoa
Phương pháp điều trị ngoại khoa được áp dụng khi khả năng vận động của người bệnh bị suy giảm nặng. Có 3 phương pháp điều trị ngoại khoa phổ biến là: 

Cắt bỏ phần xương bị biến dạng hoặc gai xương và thay bằng cách bọc các lớp khác để giảm thoái hóa. 
Thay toàn bộ phần khớp háng bằng khớp nhân tạo: Phù hợp với tình trạng thoái hóa khớp háng nặng, các phương pháp kể trên không mang lại hiệu quả điều trị. 

Các phương pháp điều trị ngoại khoa này dễ xảy ra biến chứng như mất khả năng vận động, liệt, thậm chí ảnh hưởng đến các bộ phận khác của cơ thể. Vì vậy, người bệnh chỉ thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ.

 

Nhìn chung, không có cách chữa khỏi hoàn toàn thoái hóa khớp háng, nhưng có nhiều cách để làm chậm sự tiến triển của nó và kiểm soát các triệu chứng bệnh. 

Các lựa chọn thay đổi lối sống bao gồm quản lý cân nặng, tập thể dục, tránh căng thẳng và tuân theo chế độ ăn uống lành mạnh sẽ là những cách hỗ trợ tốt cho quá trình điều trị của bạn. 

Các lựa chọn y tế bao gồm thuốc theo đơn, thuốc giảm đau, hoặc phẫu thuật theo chỉ dẫn của bác sĩ. Tất cả các phương pháp này đều có thể tiềm ẩn những rủi ảnh hưởng đến sức khỏe, vì vậy, người bệnh không tự ý mua thuốc hoặc tăng/giảm liều lượng so với chỉ định y khoa. 

Bệnh thoái hóa khớp háng càng phát hiện sớm càng tăng khả năng kiểm soát tốt. Vì vậy, nếu bạn bắt đầu nhận thấy các triệu chứng, chẳng hạn như đau và cứng ở khớp háng, hãy thăm khám tại các cơ sở y tế giúp tăng triển vọng điều trị, giảm nguy cơ phẫu thuật. 

Tóm lại, thoái hóa khớp háng là một bệnh phức tạp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và vận động. Vì vậy, bạn cần chuẩn bị cho mình những kiến thức cơ bản về cách phòng ngừa và điều trị bệnh kịp thời. Hy vọng những thông tin trên hữu ích với bạn!

Tìm hiểu thêm: Các phương pháp điều trị thoái hóa khớp hiệu quả hiện nay

Nguồn: VHO

Back to top button