Thuốc & Sức khỏe

Thoái hóa cột sống thắt lưng: Dấu hiệu nguyên nhân cũng như cách điều trị

Đánh giá bài viết ngay

Thoái hóa cột sống thắt lưng là căn bệnh được nhắc đến rất nhiều hiện nay, nhất là với những người già, người lao động nặng căn bệnh này càng trở thành mối quan tâm đặc biệt. Vậy bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng có dấu hiệu như thế nào? Nguyên nhân mắc bệnh là gì và cách điều trị ra sao?

Thoái hóa cột sống thắt lưng là gì?
Thoái hoá cột sống thắt lưng là dạng tổn thương mãn tính ở xương khớp, cột sống, thường xảy ra khi cơ thể bước vào thời kỳ lão hóa. Các tổn thương về cột sống vùng thắt lưng khiến người bệnh gặp nhiều khó khăn trong các hoạt động thường ngày.

Vị trí thoái hóa cột sống thắt lưng
Theo số liệu thống kê của viện phẫu thuật chỉnh hình Hoa Kỳ, có đến hơn 85% người ngoài 60 tuổi gặp phải hiện tượng thoái hóa cột sống thắt lưng. Tại Việt Nam, có đến hơn 60% dân số trong độ tuổi từ 30 đến 65 đã và đang mắc phải căn bệnh này.

Các tổn thương ở cột sống thắt lưng thường xảy ra ở phần giữa cột sống. Tại vị trí này sẽ hình thành nên các gai xương chèn ép lên dây thần kinh và gây ra sự đau đớn theo từng cơn. Bên cạnh đó, sự thoái hóa cũng khiến các mấu xương khớp nhô ra ngoài làm ảnh hưởng đến chức năng nâng đỡ cơ thể của cột sống.

Mặc dù bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng không có khả năng đe dọa đến tính mạng nhưng nếu không điều trị để bệnh diễn tiến nặng thì có thể gây bại liệt.

Nguyên nhân thoái hóa cột sống thắt lưng
Thực tế là có rất nhiều nguyên nhân khiến chúng ta bị thoái hóa cột sống. Bởi căn bệnh này không xảy ra một cách bột phát mà thường là hệ quả của quá trình lão hóa tự nhiên, lao động, tư thế không hợp lý. Ngoài ra, các yếu tố điển hình gây bệnh có thể kể đến là:

Do tuổi tác
Tuổi càng cao, sức khỏe của con người càng suy giảm. Đây là quy luật sinh trưởng tự nhiên của con người không thể tránh khỏi. Bước vào thời kỳ lão hóa, tất cả các bộ phận trên cơ thể người sẽ dần bị yếu đi, hệ xương khớp, cột sống cũng vậy. Đến một độ tuổi nhất định sẽ dẫn đến bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng. Bệnh có xu hướng xảy ra sớm hơn với những người thường xuyên làm việc nặng nhọc.

Chấn thương
Chấn thương khi chơi thể thao cũng gây thoái hóa cột sống
Các chấn thương thường xảy ra trong quá trình lao động, học tập, sinh hoạt như: Trật khớp, bong gân, gãy xương,…sẽ khiến các lớp sụn và đĩa đệm bị tổn thương và suy giảm chức năng. 

Có bệnh lý nền về xương khớp
Những người có tiền sử mắc bệnh về xương khớp như bệnh lao cột sống, viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống,… hoặc đang mắc phải các căn bệnh này cũng là nguyên nhân dẫn đến thoái hóa cột sống thắt lưng. Lý do là bởi bệnh lý nền khiến chức năng xương, khớp bị suy yếu, đẩy nhanh quá trình lão hóa xương khớp và gây bệnh.

Chế độ dinh dưỡng không hợp lý
Chế độ dinh dưỡng thiếu khoa học, cơ thể không được cung cấp đủ lượng canxi, vitamin cần thiết sẽ khiến các bộ phận của cơ thể không thực hiện tốt nhiệm vụ của mình. Khi đó, tình trạng thoái hóa cột sống thắt lưng sẽ càng diễn ra nhanh hơn.

Lao động quá sức
Cuộc sống khó khăn, điều kiện sống thiếu thốn khiến không ít người phải làm những công việc nặng nhọc, làm việc quá sức. Đây cũng là nguyên nhân khiến cột sống chịu nhiều áp lực, sớm bị thoái hóa.

Thừa cân, béo phì
Cân nặng không tương xứng với khung xương, cột sống khiến hệ xương khớp phải chịu nhiều áp lực hơn bình thường. Điều này lý giải vì sao người thừa cân, béo phì dễ mắc bệnh về cột sống, trong đó có bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng.

Ngoài các nguyên nhân chính nêu trên thì còn có một số yếu tố làm tăng nguy cơ thoái hóa cột sống lưng như:

Trong gia đình từng có người mắc bệnh về cột sống
Do dị tật bẩm sinh về cột sống
Phụ nữ đang trong thời kỳ mãn kinh
Gặp các vấn đề về nội tiết và bệnh rối loạn chuyển hóa như: tiểu đường, cường giáp,…
Lạm dụng các loại thuốc kháng sinh, thuốc lợi tiểu,… làm giảm sự hấp thụ canxi của cơ thể.

Các triệu chứng của thoái hóa cột sống vùng thắt lưng

Nhìn chung, các triệu chứng của bệnh thoái hóa cột sống cũng tương tự như các bệnh khác về xương khớp nên dễ khiến mọi người nhầm lẫn. Tuy nhiên, bạn có thể nhận diện bệnh thông qua các biểu hiện như:

Vùng thắt lưng có cảm giác đau lâm râm, cơn đau âm ỉ, đau nặng hơn khi làm việc, vận động.
Dọc các dây thần kinh có cảm giác đau đớn, tê mỏi khiến người bệnh lười vận động.
Có triệu chứng co cứng khớp sau khi ngủ dậy.
Cột sống phát ra tiếng kêu “lạo xạo, lục cục” khi cử động.

Bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng có nguy hiểm không?
Thoái hóa cột sống có thể dẫn đến bại liệt
Vì bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng không có khả năng làm ảnh hưởng đến tính mạng nên người bệnh thường có thái độ chủ quan với căn bệnh này. Ít ai biết rằng, đây là căn bệnh rất nguy hiểm có thể để lại những biến chứng nặng nề như:

Hạn chế khả năng vận động do dây thần kinh bị chèn ép, đau đớn, gây khó khăn khi đi lại.
Khiến cột sống bị cong vẹo, biến dạng, ảnh hưởng đến khả năng di chuyển và làm ảnh hưởng đến thẩm mỹ của người bệnh.
Làm tăng nguy cơ dẫn đến nhiều căn bệnh khác về xương khớp như: Gai cột sống, thoát vị đĩa đệm,…
Dẫn đến tình trạng đau thần kinh tọa, tê bì chân tay.
Biến chứng bại liệt do cột sống thoái hóa nghiêm trọng và mất khả năng chịu lực, không thể đảm nhiệm vai trò nâng đỡ cơ thể và sự cử động của xương khớp.

Xem thêm: Thoái Hóa Cột Sống Lưng Là Gì? Có Nguy Hiểm Không Và Cách Điều Trị

Biện pháp phòng ngừa thoái hóa cột sống thắt lưng
Mặc dù bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng chiếm tỷ lệ rất cao trong các bệnh về xương khớp nhưng chúng ta có thể phòng ngừa hiệu quả bằng những biện pháp hữu ích như:

Thiết lập chế độ dinh dưỡng hợp lý
Thiếu hụt dinh dưỡng là nguyên nhân rất lớn dẫn đến thoái hóa cột sống lưng, bởi vậy khi tích cực bổ sung dinh dưỡng cho cơ thể bệnh sẽ được phòng ngừa hiệu quả.

Theo đó, bạn nên bổ sung thêm canxi, vitamin D từ các loại thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng như: Thịt gà, thịt lợn, cá thu, sữa, trứng, phô phai, đậu nành, rau bắp cải, rau bina,….

Bệnh nhân thoái hóa cột sống thắt lưng nên bổ sung thực phẩm giàu canxi
Bên cạnh đó, người bị thoái hóa cột sống lưng cần tránh ăn các món ăn quá mặn, quá ngọt, quá chua hoặc có nhiều đường tinh luyện. Bởi những thực phẩm này sẽ làm ảnh hưởng đến sự hấp thụ chất dinh dưỡng của cơ thể.

Ngoài ra, bạn cũng cần uống ít nhất 2 lít nước mỗi ngày, đồng thời bổ sung thêm các loại nước ép trái cây, nước ép rau củ nguyên chất để tăng cường vitamin và chất xơ cho cơ thể.

Thay đổi lối sống
Đây là biện pháp rất hữu ích cho người người thường xuyên phải lao động nặng hoặc những người làm các công việc mang tính đặc thù như phải ngồi lâu một chỗ, thường xuyên phải khuân vác vật nặng,…

Mọi người nên chia nhỏ khối lượng công việc và hoàn thành từng chút một, tránh làm việc với cường độ cao, thường xuyên di chuyển, đi lại tránh sự gò bó gây căng thẳng cho xương khớp. Duy trì thói quen này sẽ giúp bạn phòng ngừa bệnh thoái hóa cột sống lưng khá hiệu quả.

Ngoài ra, mỗi người nên rèn luyện thói quen tập thể dục thể thao mỗi ngày để thúc đẩy sự sản sinh endorphins cho cơ thể. Hóc môn này có tác dụng xua tan căng thẳng, sự mệt mỏi và đẩy lùi các cơn đau hiệu quả. Bên cạnh đó, luyện tập thể dục còn giúp chúng ta có thể thể dẻo dai, săn chắc hơn, tạo sức đề kháng tốt nhất để đẩy lùi bệnh tật.

Chẩn đoán thoái hóa cột sống lưng
Hiện nay, công tác chẩn đoán bệnh thoái hóa cột sống lưng được thực hiện qua các biện pháp sau:

Chẩn đoán lâm sàng
Chẩn đoán lâm sàng bao gồm các hạng mục như khai thác tiền sử bệnh về xương khớp, đánh giá mức độ đau người bệnh đang gặp phải. Ngoài ra, bác sĩ sẽ kiểm tra bằng mắt thường hình thái, cấu trúc của xương khớp, cột sống để phát hiện dị tật hoặc sự cong vẹo (nếu có).

Chẩn đoán cận lâm sàng
Chụp X-quang thẳng chẩn đoán thoái hóa cột sống lưng
Chẩn đoán cận lâm sàng là bước chụp X-quang, xét nghiệm tế bào máu, chụp cộng hưởng từ để xác định chính xác các khe hẹp cột sống, vị trí thoái hóa, sự thoái hóa của sụn, khớp. Ngoài ra bác sĩ còn kiểm tra, sàng lọc tình trạng gãy xương cuống đốt sống (nếu có).

Chẩn đoán xác định
Chẩn đoán xác định được thực hiện dựa trên các dấu hiệu lâm sàng của cột sống qua hình ảnh chụp X- quang thường quy (gồm chụp thẳng, chụp nghiêng hoặc chụp chếch 3/4). Tuy nhiên, biện pháp này không được thực hiện với người bệnh đang gặp vấn đề về sức khỏe như: thiếu máu, sốt, sụt cân bất thường,…

Chẩn đoán phân biệt
Phương pháp này được thực hiện với các trường hợp người bệnh đang có dấu hiệu viêm toàn thân (những trường hợp không được thực hiện chẩn đoán xác định) như: xuất hiện hạch, thiếu máu, sốt, sụt cân,…

Với những trường hợp này, bác sĩ sẽ thực hiện chẩn đoán phân biệt bằng X-quang viêm khớp, X-quang có diện khớp, X- quang có tủy xương. Đồng thời làm xét nghiệm tốc độ lắng máu để có thể phân loại bệnh và đưa ra kết luận chính xác nhất.

Các phương pháp điều trị thoái hóa cột sống thắt lưng
Tích cực chạy bộ giúp giảm cơn đau hiệu quả
Hiện nay, bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng đang được áp dụng bằng các biện pháp chính là:

Chăm sóc sức khỏe tại nhà
Phương pháp chăm sóc sức khỏe tại nhà thường được áp dụng trong các trường hợp người bị thoái hóa cột sống lưng giai đoạn nhẹ, mức độ đau ít nghiêm trọng. Bạn có thể áp dụng các biện pháp như:

Tích cực rèn luyện thể chất, vận động nhẹ nhàng, duy trì thói quen luyện tập thể dục thể thao. Biện pháp này giúp củng cố thể lực, tăng cường sự linh hoạt cho xương khớp, giúp đẩy lùi cơn đau hiệu quả.
Thay đổi tư thế làm việc, ngồi thoải mái, ngay ngắn, tránh tạo áp lực cho cột sống.
Nằm nghỉ trên đệm mềm, có thể kê thêm gối dưới vùng thắt lưng, tạo cảm giác thoải mái nhất khi đi ngủ.
Áp dụng các bài tập kegel tại nhà, nên tham khảo và nhờ huấn luyện viên hướng dẫn trước khi tập.
Hạn chế làm việc nặng, nghỉ ngơi hợp lý, tránh thức khuya, tránh để đầu óc căng thẳng, mệt mỏi.

Điều trị thoái hóa cột sống bằng thuốc
Các loại thuốc thường được chỉ định điều trị bệnh gồm:

Thuốc giảm đau được kê theo đơn của bác sĩ: Thuốc có tác dụng làm giảm nhanh cơn đau, giúp người bệnh vận động, làm việc dễ dàng hơn.
Nhóm thuốc giãn cơ: Loại thuốc này có tác dụng làm giảm sự co thắt của các khối cơ, giúp thư giãn dây thần kinh, kích thích tuần hoàn máu để cải thiện triệu chứng đau nhức
Nhóm thuốc chứa steroid: Loại thuốc này có thể được sử dụng cả đường uống và đường tiêm tĩnh mạch trong các trường hợp bị thoái hóa cột sống thắt lưng mức độ nặng. Tuy nhiên, sản phẩm này có nhiều tác dụng phụ, có khả năng gây nghiện và làm ảnh hưởng đến cơ quan ngũ tạng của người bệnh nên việc sử dụng rất hạn chế và cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Các phương pháp thay thế
Tùy vào mức độ tổn thương cũng như sự đau đớn của từng người bệnh, có thể bác sĩ sẽ chỉ định điều trị bằng một số phương pháp thay thế khác như:

Châm cứu, bấm huyệt
Xoa bóp, massage
Sử dụng sóng siêu âm để kích thích tuần hoàn máu
Kích thích bằng nguồn điện cao tần lên vùng thoái hóa giúp giảm đau nhanh

Can thiệp ngoại khoa
Với các trường hợp thoái hóa cột sống thắt lưng đã chuyển sang giai đoạn nặng, mức độ bệnh nghiêm trọng và cơn đau thường xuyên diễn ra. Hoặc các phương pháp điều trị trước đây không đạt hiệu quả bác sĩ sẽ chỉ định điều trị bằng biện pháp phẫu thuật. Tuy nhiên phương pháp này khá tốn kém nên chỉ được áp dụng khi thực sự cần thiết.

Thoái hóa cột sống thắt lưng khiến cho cuộc sống của mỗi người trở nên nặng nề, mệt mỏi, mất đi sự vui vẻ, hứng thú thường ngày. Bởi vậy, mọi người nên nâng cao kiến thức về phòng ngừa, phát hiện cũng như điều trị bệnh kịp thời khi có triệu chứng của bệnh để sống vui, sống khỏe, sống có ích nhất. Chúc bạn đọc sức khỏe!

Nguồn: VHO

Back to top button