Thuốc & Sức khỏe

Suy tuyến thượng thận là gì co nguy hiểm không

Đánh giá bài viết ngay

Tuyến thượng thận là một cơ quan giữ vai trò vô cùng quan trọng trong việc điều tiết, sản xuất hormone ở cơ thể. Chính vì vậy, khi tuyến thượng thận bị suy giảm chức năng, chắc chắn sức khỏe của người bệnh sẽ bị suy giảm một cách nhanh chóng. Cùng tìm hiểu về những đặc điểm của bệnh lý suy thượng thận thông qua phần thông tin trong bài viết sau.

Suy tuyến thượng thận là gì?
Thượng thận chính là tuyến nội tiết có kích thước rất nhỏ nằm ở vị trí phía trên của 2 quả thận. Thông thường, mỗi một tuyến thượng thận đều có cấu tạo gồm 2 phần chủ yếu, đó là phần vỏ, có tiết ra loại hormone corticosteroid và phần tủy – nơi tiết ra các loại hormone catecholamine. Đây chính là hai loại hormone giữ vai trò vô cùng quan trọng trong việc duy trì hoạt động sống ở con người.

Suy tuyến thượng thận là khái niệm dùng để chỉ về tình trạng rối loạn quá trình chuyển hóa các chất do tuyến thượng thận sản xuất ra rất ít cortisol. Tình trạng này khiến cho sức khỏe người bệnh bị ảnh hưởng một cách nghiêm trọng. Đa số mọi lứa tuổi đều có thể mắc phải bệnh lý này, thậm chí có cả trẻ em.

Dùng thuốc trị bệnh glucocorticoid quá mức là một trong số các nguyên nhân dẫn đến tình trạng suy tuyến thượng thận. Một khi cơ thể hấp thụ quá nhiều glucocorticoid, các tuyến thượng thận sẽ bị ức chế hoạt động. Đặc biệt, nếu như bệnh nhân ngừng việc uống thuốc, các tuyến thượng thận sẽ bị đánh mất đi khả năng hoạt động. Trong trường hợp bệnh nhân gặp phải các vấn đề về thể xác hoặc tinh thần, tính mạng sẽ bị ảnh hưởng rất nghiêm trọng.

Các loại suy thượng thận 
Thông thường, có hai loại suy tuyến thượng thận chủ yếu là suy thượng thận cấp tính và suy thượng thận mạn tính. Tuy nhiên, mỗi loại đều có những đặc điểm riêng khác nhau. 

Suy thượng thận cấp tính
Nguyên nhân:

Do tuyến thượng thận bị tổn thương: Sự tổn thương này xảy ra là do quá trình phẫu thuật thận không cẩn thận, từ đó dẫn đến tình trạng nhiễm trùng. Ngoài ra, việc dùng các loại thuốc tiêu chảy, lợi tiểu, nhuận tràng không đúng cũng làm tăng mức độ thương tổn ở các tuyến thượng thận.
Do tuyến thượng thận ở hai bên bị xuất huyết: 
Do tuyến thượng thận bẩm sinh bị rối loạn sự tổng hợp hormone: 
Một số nguyên nhân gây suy tuyến thượng thận khác: 

+ Do sử dụng các loại thuốc chứa nhiều Corticoid, thuốc Aminoglutethimide, thuốc Ketoconazol, Rifampicin, Dihydan, Gardenal…

+ Tắc nghẽn mạch do dư thừa cholesterol, huyết khối tĩnh mạch vùng thượng thận, huyết khối động mạch hay bị nhiễm nấm.

+ Do người bệnh bị chấn thương hoặc gặp phải triệu chứng Sheehan.

+ Tuyến yên bị tràn máu, động mạch bị vỡ.

Triệu chứng suy tuyến thượng thận cấp tính:

Rối loạn hệ tiêu hóa: Xuất hiện các cơn đau ê ẩm ở vùng thượng vị, sau đó lan sang toàn bộ khu vực vùng bụng. Kèm theo đó là hiện tượng buồn nôn, cơ thể mệt mỏi.
Rối loạn tâm thần: Một triệu chứng thường gặp đó là nói sảng, nói lẫn, hôn mê sâu.
Tụt huyết áp, chân tay lạnh, mạch máu đập nhanh.
Đau nhức vùng cơ, sút cân, sốt cao. Ngoài ra có thể xuất hiện các triệu chứng khác nhau đau nhức đầu, đau các khớp…

Suy tuyến thượng thận mạn
Một số nguyên nhân dẫn đến căn bệnh suy  thượng thận mạn:

Do lao thượng thận.
Do tuyến thượng thận bị phá hủy khi phần thượng thận cắt bỏ.
Một số nguyên nhân khác:

+ Nhiễm HIV, nấm hoặc giang mai.

+ Tuyến thượng thận bị xuất huyết do dùng các loại thuốc chống đông máu, động mạch bị viêm tắc, sốc nhiễm khuẩn.

+ Một số bệnh gây viêm nhiễm tại các tuyến thượng thận: ung thư di căn, nhiễm sắt…

+ Các gen bị rối loạn.

Do người bệnh bị u tuyến yên, cuống yên bị tổn thương, tuyến yên bị đột biến gen, u sọ hầu…
Sọ bị chấn thương.
Mắc phải các căn bệnh như sarcoidosis thần kinh, lao…
Bị chảy máu não, phình mạch..
Do thiếu hụt lượng globulin, hormone ACTH.

Triệu chứng của suy tuyến thượng thận mạn

Cơ thể mệt mỏi, uể oải, nhất là khi vừa mới ngủ dậy. Thậm chí, người bệnh còn không thể đi đứng được như bình thường. Tình trạng này diễn ra càng lâu càng tăng thêm mức độ trầm cảm và vô cảm, đời sống tình dục cũng giảm sút một cách nghiêm trọng.
Chức năng dạ dày bị suy giảm, kèm theo đó là tình trạng chán ăn, ăn không ngon.
Rối loạn hệ tiêu hóa: Triệu chứng điển hình là tiêu chảy, buồn nôn, rối loạn điện giải, lượng dịch vị suy giảm.

Suy tuyến thượng thận có nguy hiểm không?
Suy tuyến thượng thận có nguy hiểm không? Đây là vấn đề thắc mắc của rất nhiều người. Bệnh suy tuyến thượng thận nếu không được điều trị một cách kịp thời sẽ dẫn đến những biến chứng vô cùng nguy hiểm. Một số biến chứng có thể kể đến như:

Lượng hormone cortisol sụt giảm nghiêm trọng

Cơ thể uể oải, mệt mỏi: Đây là triệu chứng điển hình khi người bệnh bị suy tuyến thượng thận. Lúc này, khả năng làm việc và học tập của bạn sẽ ảnh hưởng một cách nghiêm trọng. Người bệnh sẽ làm việc thiếu tập trung, không có hiệu quả.
Tụt huyết áp: Nguyên nhân là do bệnh Addison khiến cho lượng hormone ở tuyến thượng thận bị sụt giảm một cách nghiêm trọng.
Cơ thể bị sút cân: Lượng muối, khoáng chất bị giảm mạnh khi tuyến thượng thận bị tổn thương.
Rối loạn tiền đình: Gây ra hiện tượng đau đầu, chóng mặt.

Suy giảm hormone aldosterone
Suy tuyến thượng thận khiến cho lượng hormone aldosterone bị sụt giảm một cách nghiêm trọng. Điều này sẽ làm xáo trộn hoạt động của các cơ quan sinh sản ở cả nam giới và nữ giới. Cụ thể:

Đối với nữ giới: Rối loạn kinh nguyệt, dễ gặp phải tình trạng tắc kinh và có nguy cơ cao bị vô sinh.
Đối với nam giới: Suy giảm chức năng sinh lý, bất lực trong chuyện giường chiếu.

Một số biến chứng nguy hiểm khác

Lượng bạch cầu bị suy giảm khiến cho hệ miễn dịch cơ thể cũng bị giảm sút theo. Người bệnh dễ có nguy cơ bị ốm lặt vặt, cơ thể mệt mỏi, thiếu năng lượng.
Thiếu máu gây chóng mặt, hoa mắt.
Rối loạn điện giải khiến cho cơ thể bị thiếu muối một cách trầm trọng.
Lượng nước tiểu giảm một cách bất thường.
Nếu không được điều trị kịp thời, người bệnh sẽ có khả năng cao bị suy thận mạn, thậm chí là gây ung thư tuyến thượng thận.

Suy tuyến thượng thận có chữa được không?
Theo các chuyên gia y tế cho biết, đa số người bệnh bị suy tuyến thượng thận hầu hết không thể khỏi bệnh một cách hoàn toàn. Một khi mắc phải căn bệnh này, họ phải dùng thuốc điều trị đến suốt đời.

Thông thường, để điều trị suy tuyến thượng thận, các bác sĩ sẽ chỉ định cho bệnh nhân sử dụng các loại thuốc có chứa corticosteroid. Các loại thuốc này sẽ kiểm soát được phần nào triệu chứng của bệnh. Trong trường hợp bạn bị nhiễm trùng, chấn thương hoặc phải phẫu thuật, các bác sĩ sẽ căn cứ vào tình hình để tăng liều lượng sử dụng.

Suy tuyến thượng thận có chữa được không? Vấn đề này đã được chúng tôi giải đáp. Để không gây nguy hiểm đến tính mạng cũng như khiến cho việc điều trị bệnh sau này gặp nhiều khó khăn, người bệnh cần phải điều trị bệnh ngay từ khi mới bắt đầu có những dấu hiệu.

Chẩn đoán suy thượng thận
Thông thường, các bác sĩ sẽ chẩn đoán suy thượng thận bằng cách đo lường chỉ số cortisol hoặc đo lượng hormone adreno tropic có ở trong máu. Sau khi một số các triệu chứng bệnh được kiểm soát, các bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm để đánh giá được lượng hormone ở trong tuyến thượng thận.

Một số xét nghiệm phải kể đến như:

Xét nghiệm lượng Kali huyết thanh.
Xét nghiệm hàm lượng Natri.
Xét nghiệm lượng đường huyết có trong máu.
Xét nghiệm cortisol.
Xét nghiệm lượng hormone có trong lớp vỏ của thượng thận.

Các phương pháp điều trị
Bệnh suy tuyến thượng thận nếu không được chữa trị một cách kịp thời sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng. Ngoài ra, nếu như bệnh nhân biết cách khắc phục và ngăn chặn bệnh ngay từ khi nhận thấy những dấu hiệu, người bệnh vẫn có thể sống một cách bình thường và khỏe mạnh.

Một số phương pháp điều trị suy tuyến thượng thận phải kể đến như:

Thay thế Glucocorticoid: Được áp dụng cho cả bệnh nhân bị suy tuyến thượng thận nguyên phát và thứ phát. Mỗi ngày, bệnh nhân nên sử dụng từ 25 đến 30 mg hydrocortison thông qua đường uống. Đồng thời, bạn nên chia nhỏ hàm lượng glucocorticoid và sử dụng từ 1 đến 3 lần/ngày.
Căn cứ vào triệu chứng của bệnh, các liều dùng điều trị sẽ có thể có sự khác nhau. Bệnh nhân có thể hạn chế được tình trạng xạm da, sút cân… nếu sử dụng với liều lượng thấp.
Nên sử dụng mineralocorticoid thay vì Fludrocortison với liều từ 0.05 đến 0.02 mg thông qua đường uống hàng ngày.  Các liều thuốc có thể được điều chỉnh tùy thuộc vào mức độ và tình trạng bệnh lý.
Phác đồ điều trị suy tuyến thượng thận ở trẻ em phải phù hợp với cân nặng và thể trạng của trẻ.
Cần cung cấp đầy đủ lượng điện giải và bù nước để hồi phục những phần dịch bị thiếu. Thông thường là từ 2 đến 3 lít NaCl 9% hoặc 5% glucose. Nếu đường huyết thấp thì nên pha thêm 5% Nacl

Phòng ngừa suy thượng thận
Để phòng ngừa nguy cơ suy thượng thận, bạn nên áp dụng theo các phương pháp sau:

Cần sử dụng thuốc theo đúng liều lượng, chỉ định của các bác sĩ. Tuyệt đối không nên dùng thuốc một cách tùy tiện, bừa bãi.
Không sử dụng các loại đồ uống có cồn như rượu bia. Đồng thời không được hút thuốc lá.
Duy trì chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lý, cân bằng giữa thời gian làm việc và nghỉ ngơi.
Nên đến các cơ sở y tế để các bác sĩ thường xuyên thăm khám. Từ đó có thể kịp thời phát hiện ra các biến chứng để đưa ra hướng điều trị kịp thời.
Trong trường hợp người bệnh sử dụng corticoid ở liều cao cần chú ý tránh ngừng hoặc giảm liều một cách đột ngột để phòng ngừa nguy cơ bị suy thận cấp.

Trên đây là những thông tin cần thiết về căn bệnh suy tuyến thượng thận. Đây vốn là một bệnh lý vô cùng nguy hiểm, thậm chí có thể đe dọa đến tính mạng nếu như bạn không biết cách điều trị kịp thời và đúng cách. Mỗi chúng ta đừng bao giờ có thái độ chủ quan, coi thường bệnh. Nếu không, sức khỏe của bạn chắc chắn sẽ bị đe dọa và ảnh hưởng vô cùng nghiêm trọng.

Nguồn: VHO

Back to top button