Thuốc & Sức khỏe

[HƯỚNG DẪN] Châm cứu chữa đau vai gáy đúng cách

Đánh giá bài viết ngay

Châm cứu chữa đau vai gáy là một trong những biện pháp điều trị nhận được không ít sự quan tâm của người bệnh bởi tính an toàn và hiệu quả mà nó đem lại. Bạn đọc đã biết bao nhiêu thông tin về phương pháp này? Tác dụng cũng như phương thức châm cứu được thực hiện rao sao? Hãy cùng dành thời gian tìm hiểu trong bài viết ngày hôm nay nhé!

Tổng quan về châm cứu chữa đau vai gáy
Đau vai gáy là một trong những vấn đề cơ xương khớp phổ biến nhất hiện nay bên cạnh đau thắt lưng. Người bệnh không chỉ bị ảnh hưởng xấu đến sức khỏe mà còn gặp nhiều khó khăn trong việc thực hiện các động tác, tư thế liên quan đến cổ và vai gáy. Tùy vào nguyên nhân gây ra mà các bác sĩ sẽ tiến hành xây dựng các phương án điều trị khác nhau. Hiện nay, bên cạnh việc sử dụng thuốc tân dược, người bệnh còn có thể áp dụng những liệu pháp vật lý trị liệu như châm cứu.

Châm cứu chữa đau vai gáy bắt nguồn từ nền y học của Trung Hoa cổ đại. Ngày nay, nó đã trở thành một trong những biện pháp điều trị Đông y được đánh giá cao. Về cơ bản, lý thuyết của châm cứu định nghĩa cơ thể con người được cung cấp năng lượng thông qua các dòng ‘khí’ bên trong huyết mạch. Huyệt đạo đóng vai trò then chốt trong việc lưu chuyển các dòng “khí” này. Khi huyệt đạo gặp trục trặc, dòng “khí” bị tắc nghẽn, dẫn đến những vấn đề sức khỏe khác nhau. Châm cứu sử dụng nhiều mũi kim nhọn châm vào vị trí huyệt và khơi thông dòng “khí”.

Theo Đông y, châm cứu không chỉ có hiệu quả đối với tình trạng đau mỏi vai gáy mà còn có thể áp dụng với nhiều bệnh lý khác như: Đau thắt lưng, viêm đau xương khớp, đau thần kinh tọa, đau nửa đầu vai gáy và nhức đầu. Hiện nay, bên cạnh việc châm cứu truyền thống, liệu pháp này còn phát triển với nhiều loại hình khác nhau như túc châm, điện châm, cấy chỉ, thủy châm,…

Ưu điểm của phương pháp châm cứu trị đau mỏi vai gáy:

Nếu được thực hiện bởi các thầy thuốc có kỹ thuật và kinh nghiệm, tính an toàn của liệu pháp này rất cao.
Châm cứu có rất ít tác dụng phụ bởi vì liệu pháp này hoàn toàn không sử dụng hóa chất hay hoạt chất sinh học như các loại thuốc Tây y.
Châm cứu có thể kết hợp hiệu quả với các biện pháp y học cổ truyền khác như bấm huyệt hay sử dụng thuốc Bắc.
Châm cứu có thể giúp kiểm soát tốt một số tình trạng đau nhức mãn tính. Bên cạnh đó, phương pháp này cũng phù hợp với những người bị phản ứng với thuốc giảm đau.

Tuy nhiên, liệu pháp châm cứu cũng tồn tại một số khuyết điểm dưới đây:

Châm cứu không thích hợp áp dụng ở trẻ em dưới 18 tuổi, phụ nữ có thai, người có tiền sử rối loạn đông máu hoặc đang trong thời gian sử dụng thuốc làm loãng máu.
Châm cứu có thể gây chảy máu, bầm tím và đau buốt tại các vị trí kim châm.
Kim châm nếu không được khử trùng sạch sẽ có thể dẫn đến một số nguy cơ nhiễm trùng ngoài da và nhiễm trùng đường máu.
Dù chiếm tỷ lệ rất nhỏ nhưng nếu châm cứu được thực hiện không đúng kỹ thuật trên vùng lưng trên hoặc vùng ngực có thể dẫn đến hiện tượng xẹp phổi. 

Tác dụng của châm cứu chữa đau mỏi vai gáy
Châm cứu đối với những bệnh nhân đau mỏi vai gáy có thể đem lại một số tác dụng sau đây:

Giảm đau nhức, chống viêm sưng: Đau nhức khó chịu là một trong những “cơn ác mộng” đối với những người bị đau vai gáy. Thông qua liệu pháp châm cứu, lưu thông khí huyết trong cơ thể bệnh nhân có thể được khơi thông đáng kể. Nhờ vào đó mà các triệu chứng khó chịu thuyên giảm hẳn, tình trạng viêm sưng nếu có cũng được cải thiện phần nào dù người bệnh không sử dụng các loại thuốc NSAIDs.
Giảm thiểu tình trạng căng thẳng: Căng thẳng có thể là yếu tố khiến tình trạng đau nhức vai gáy càng trở nên tồi tệ hơn. Theo một số nghiên cứu khoa học, gần 77% bệnh nhân đau vai gáy thừa nhận rằng họ đã phải trải qua tình trạng căng thẳng tâm lý rất khó chịu. Châm cứu có thể giải quyết tình trạng này nhờ vào khả năng ức chế các hormone xấu và thư giãn thần kinh não bộ. Người bệnh cũng nhờ vậy mà cảm thấy thoải mái và hạnh phúc hơn.
Giảm đau nhức đầu: Đối với những bệnh nhân đau mỏi vai gáy, đau đầu cũng là triệu chứng rất hay gặp. Nguyên nhân có thể là do dây thần kinh bị chèn ép hoặc tình trạng đau nhức kéo dài ảnh hưởng đến giấc ngủ và não bộ. Theo các chuyên gia, châm cứu có khả năng kích thích cơ thể sản sinh  endorphin, một trong những loại hormone có thể giúp giảm đau đầu và cải thiện tình trạng giấc ngủ.

Quy trình châm cứu chữa đau vai gáy
Châm cứu nên được thực hiện bởi các thầy thuốc, chuyên gia Đông y có đầy đủ kinh nghiệm, kiến thức cũng như giấy phép hoạt động. Người bệnh cần được chẩn đoán và thăm khám kỹ lưỡng trước khi áp dụng liệu pháp điều trị này. Về cơ bản, quy trình châm cứu chữa đau nhức vai gáy gồm các bước dưới đây:

Chuẩn bị

Trước khi thực hiện châm cứu, người bệnh nên chuẩn bị một số điều sau:

Thư giãn và thả lỏng cho cơ thể, tránh căng thẳng thần kinh và tạo áp lực cho cơ thể.
Nếu người bệnh bị dị ứng với kim loại, có chứng sợ vật nhọn, châm cứu không phải là biện pháp nên lựa chọn. Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để nắm rõ thông tin và có biện pháp thay thế.
Người bệnh không nên ăn uống có no cũng như sử dụng chất kích thích, đồ uống có cồn trước khi châm cứu.

Kỹ thuật và hệ thống huyệt đạo trong châm cứu

Về cơ bản, quá trình châm cứu được thực hiện như sau:

Người bệnh được yêu cầu nằm ở tư thế thích hợp, tùy theo phác đồ điều trị và huyệt đạo mà các bác sĩ cần sử dụng.
Kim châm sẽ được vô trùng, sau đó đâm vào một số vị trí nhất định trên cơ thể người bệnh. Tất cả kim châm đều là loại dùng một lần, người bệnh có thể cảm thấy châm chích hoặc ngứa ran trong một vài giây đầu tiên châm kim. Độ sâu của kim châm phụ thuộc vào từng huyệt vị.
Thời gian châm cứu có thể kéo dài từ 5 đến 30 phút, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh, loại hình châm cứu và thể trạng sức khỏe người bệnh.

Đông y phân loại chứng đau mỏi vai gáy thành ba thể khác nhau: Đau mỏi vai gáy do phong hàn, do khí huyết ứ trệ và do thấp nhiệt. Dựa vào sự phân loại này mà các huyệt đạo được sử dụng trong điều trị sẽ có sự khác biệt đáng kể. Cụ thể như sau:

Đối với thể thấp nhiệt

Trong điều trị đau nhức vai gáy thể thấp nhiệt bằng châm cứu, hệ thống các huyệt vị gồm có:

Đại Chùy: Huyệt Đại Chùy nằm ở phía sau cổ. Khi cúi đầu xuống, người bệnh có thể sờ thấy một gò cứng nổi lên, đó chính là vị trí của Đại Chùy. Theo Đông y, Đại Chùy có tác dụng giảm đau nhức mỏi vùng cổ, thư giãn đầu óc và tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể. Độ sâu của kim châm với huyệt Đại Chùy rơi vào khoảng 1cm đến 2,3cm.
Phong Môn: Huyệt đạo này nằm ở vùng lưng trên, trên đường thẳng vuông góc với đốt xương sống t2, khoảng cách khoảng 3,5cm. Công dụng chính của Phong Môn là giảm đau mỏi do sai tư thế. Độ sâu của kim châm ở Phong Môn rơi vào khoảng 1cm.
Khúc Trì: Huyệt đạo này nằm ở đầu nếp gấp khuỷu tay phía bên ngoài. Theo Đông y, châm cứu ở Khúc Trì có thể giúp tán phong, cải thiện lưu thông máu và giảm đau nhức, co cứng cơ bắp ở vùng vai gáy. Độ sâu của kim châm đối với vị trí Khúc Trì rơi vào khoảng 2,3cm đến 3.5cm. 
Hợp Cốc: Huyệt đạo này nằm ở đầu nếp gấp giữa ngón cái và ngón trỏ của hai bàn tay. Công dụng chính khi châm cứu tại Hợp Cốc chính là giảm đau, đặc biệt là những cơn đau mãn tính. Độ sâu của kim châm với huyệt vị rơi vào khoảng 1cm đến 2,3cm.

Đối với thể khí huyết ứ trệ và phong thấp

Các huyệt vị được sử dụng trong trường hợp này gồm có:

Thiên Trụ: Huyệt đạo này nằm ở ngay sát chân tóc. Nếu tưởng tượng có một trục thẳng đứng chia hộp sọ thành hai phần bằng nhau thì Thiên Trụ cách trục này một khoảng là 3cm. Công dụng chính của Thiên Trụ là khu phong, thúc đẩy lưu thông tuần hoàn máu. Độ sâu của kim châm rơi vào khoảng 1cm đến 1,8cm.
Phong Trì: Huyệt đạo nằm sau tai, cần được xác định dựa vào hình ảnh giải phẫu cụ thể vì để tránh xảy ra sai sót trong quá trình châm cứu. Theo Đông y, Phong Trì có tác dụng giảm chứng đau mỏi và cứng cổ vai gáy, cải thiện tình trạng nhức đầu và tăng cường lưu thông máu đến não bộ. Độ sâu của kim châm tại huyệt vị này thường rơi vào khoảng 1cm đến 2,3cm.
Kiên Tỉnh: Kiên Tỉnh nằm vùng lõm gần khu vực cần cổ, trên một đường ngang nối với huyệt Đại Chùy. Công dụng chính của huyệt vị này là cải thiện chứng nhức mỏi vùng lưng và tình trạng cứng cổ, đau nhức vai gáy. Độ sâu của kim châm tại Kiên Tỉnh rơi vào khoảng 1cm đến 1,8cm.

Lưu ý khi áp dụng châm cứu chữa đau vai gáy
Trong quá trình trị liệu nhức mỏi vai gáy bằng châm cứu, người bệnh cần chú ý một số vấn đề dưới đây:

Tham khảo ý kiến của chuyên gia để đảm bảo chắc chắn rằng thể chất của bệnh nhân phù hợp với châm cứu. Nếu người bệnh đang trong quá trình sử dụng thuốc hoặc có tiền sử bệnh lý nào khác thì cần thông báo ngay đến bác sĩ điều trị.
Nếu sau khi điều trị bằng châm cứu, người bệnh gặp phải tình trạng chảy máu, tụ máu, hưng phấn quá độ, chóng mặt, buồn nôn thì cần tìm kiếm sự trợ giúp y tế kịp thời.
Bên cạnh các biện pháp điều trị, bệnh nhân cũng cần xây dựng cho bản thân một lối sống lành mạnh, không thức khuya hay sử dụng máy tính, điện thoại di động quá lâu. Người bệnh cũng cần tăng cường luyện tập thể dục thể thao để thúc đẩy tuần hoàn khí huyết bên trong cơ thể.

Hy vọng bài viết trên đây đã giúp bạn đọc giải đáp một số các vấn đề liên quan đến châm cứu chữa đau vai gáy. Chứng bệnh này tuy không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng có thể gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và cuộc sống. Chính vì vậy, nếu phát hiện các dấu hiệu bất thường, bạn nên dành thời gian thăm khám tại bệnh viện để được điều trị sớm.

Tìm hiểu thêm:

[Hướng dẫn] Chữa đau mỏi vai gáy bằng diện chẩn mới nhất

Điều trị đau vai gáy bằng y học cổ truyền

Nguồn: VHO

Back to top button