Thuốc & Sức khỏe

Chỉ số Ritchie là gì trong chẩn đoán điều trị viêm khớp dạng thấp?

Đánh giá bài viết ngay

Chỉ số Ritchie là một chỉ số quan trọng giúp cho quá trình chẩn đoán và điều trị bệnh viêm khớp dạng thấp trở nên dễ dàng hơn. Cùng tìm hiểu về chỉ số Ritchie trong bài viết dưới đây.

Ý nghĩa của chỉ số Ritchie đối với bệnh viêm khớp dạng thấp
Bệnh viêm khớp dạng thấp là bệnh xương khớp tự miễn mãn tính. Bệnh có tổn thương tại khớp và ngoài khớp trên nhiều cơ quan như phổi, tim, mắt, thần kinh… Bệnh có tỷ lệ tàn phế cao do tình trạng phá hủy khớp gây nên nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời. Viêm khớp dạng thấp xảy ra ở nữ nhiều hơn nam, đặc biệt ở độ tuổi ngoài 40.

Cho tới thời điểm hiện tại, các chuyên gia vẫn chưa tìm ra được nguyên nhân chính xác gây nên tình trạng viêm khớp dạng thấp. Do đó, quá trình điều trị bệnh cũng trở nên khó khăn hơn.

Tuy nhiên, bằng các kỹ thuật tân tiến và dựa trên các bộ tiêu chuẩn khoa học, các bác sĩ cũng có thể chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh từ đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp. Trong đó, chỉ số Ritchie được đánh giá là yếu tố quan trọng giúp chẩn đoán tiến triển của bệnh viêm khớp dạng thấp.

Cách thực hiện đo lường tiến triển của bệnh viêm khớp dạng thấp bằng chỉ số Ritchie
Chỉ số Ritchie được đánh giá bằng cách ấn đầu ngón tay cái lên trên diện khớp với áp lực vừa phải, tổng cộng có 26 vị trí bao gồm: Khớp vai, khớp khuỷu, khớp cổ tay, khớp bàn ngón tay, khớp ngón gần, khớp háng, khớp gối, khớp cổ chân, khớp sên gót, khớp bàn cổ chân (khớp sên – hộp), khớp bàn ngón chân lấy cả hai bên có 22 vị trí. Khớp thái dương hàm, khớp ức đòn, khớp mỏm cùng vai (cả hai bên đều tính là một vị trí), cột sống cổ.

Mỗi vị trí khớp tính điểm như sau: 0 điểm: Không đau; 1 điểm: Đau ít; 2 điểm: Đau vừa, người bệnh đau và nhăn mặt;  3 điểm: Đau nhiều, bệnh nhân rút tay lại khi ấn.

Kết quả sẽ được đánh giá trên thang điểm thấp nhất là 0 và cao nhất là 78 điểm:

0 điểm là hoàn toàn không đau 
1 điểm: đau ít, bệnh nhân kêu đau và nhăn mặt
3 điểm: đau nhiều, bệnh nhân rút chi lại
78 điểm: đau tối đa

Một số tiêu chí khác trong chẩn đoán và điều trị bệnh viêm khớp dạng thấp
Đánh giá mức độ hoạt động của bệnh theo DAS 28
Bên cạnh chỉ số Ritchie, bệnh viêm khớp dạng thấp cũng được chẩn đoán và điều trị dựa trên tiêu chí DAS 28:

Công thức tính như sau: 

DAS 28 = [0,56  (Số khớp đau) + 0,28  (Số khớp sưng) + 0,70 ln (máu lắng 1 giờ)] 1,08 + 0,16      

DAS 28 < 2,9: Bệnh không hoạt động. 2,9 ≤ DAS28 < 3,2: Hoạt động bệnh mức độ nhẹ.            3,2 ≤ DAS 28 ≤ 5,1: Hoạt động bệnh mức độ trung bình.          DAS 28 >5,1: Bệnh hoạt động mạnh.

Trên thực tế, người bệnh có thể kiểm tra chỉ số này một cách dễ dàng hơn. Bạn chỉ cần tìm kiếm từ khóa DAS28, sẽ có hướng dẫn vào trang web, điền thông tin bệnh nhân cụ thể là có thể nhận được mức độ hoạt động.

Chỉ số SDAI (Simplified Disease Activity Index)
SDAI = Số khớp đau (tổng số 28 khớp) + Số khớp sưng + VAS bệnh nhân + VAS bác sĩ đánh giá (0-10) + CRP (mg/dl)

SDAI < 3,3: Bệnh không hoạt động 3,3 < SDAI < 11: Hoạt động nhẹ 11 < SDAI < 26: Hoạt động trung bình SDAI > 26: Hoạt động mạnh

Chỉ số CDAI (Clinical Disease Activity Index)
CDAI = Số khớp đau + Số khớp sưng + VAS bệnh nhân + VAS bác sĩ.

CDAI < 2,8: Bệnh không hoạt động 2,8 < CDAI < 10: Bệnh hoạt động nhẹ 10 < CDAI < 22: Bệnh hoạt động trung bình CDAI > 22: Bệnh hoạt động mạnh

Tiêu chuẩn đánh giá mức độ lui bệnh ACR 2010
Trong 6 tháng liên tiếp, nếu bệnh nhân viêm khớp dạng thấp đáp ứng được các yếu tố sau, chứng tỏ bệnh đã được đẩy lùi: Khi bệnh nhân viêm khớp dạng thấp đáp ứng được các yếu tố sau trong 6 tháng liền, tức là đã đạt được giai đoạn lui bệnh:

Cứng khớp sáng ≤ 15 phút.
Không mệt
Khớp không đau khi thăm khám hay vận động.
Không sưng vùng khớp hoặc gân cơ cạnh khớp.
Tốc độ máu lắng  giờ đầu ≤ 30mm (đối với  nữ)  và ≤ 20mm (đối với nam).

Điều trị bệnh viêm khớp dạng thấp
Chỉ số Ritchie sẽ đánh giá mức độ tiến triển của bệnh, theo đó, bác sĩ sẽ chỉ định những phương pháp điều trị phù hợp nhất.

Các phương pháp thường được sử dụng, đó là: dùng thuốc, vật lý trị liệu, phẫu thuật. Mỗi phương pháp có những ưu và nhược điểm khác nhau.

Thuốc Tây y: mang lại hiệu quả điều trị nhanh chóng, giảm các triệu chứng đau nhức hiệu quả, nhưng người bệnh bị phụ thuộc vào thuốc. Hơn nữa việc sử dụng thuốc tây cũng gây ra nhiều tác dụng phụ nguy hiểm.
Thuốc Đông y: an toàn cho sức khỏe con người, người bệnh phải sử dụng trong thời gian dài mới nhận được hiệu quả điều trị. Bên cạnh đó, không phải ai cũng phù hợp sử dụng phương pháp này, tùy vào cơ địa và tình trạng bệnh mà hiệu quả điều trị sẽ khác nhau.
Vật lý trị liệu: Vật lý trị liệu tác động đến bệnh viêm khớp dạng thấp từ bên ngoài, không gây ra bất kỳ tác dụng phụ nào, giúp xương khớp dẻo dai, chắc khỏe. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả cao nhất người bệnh cần kết hợp vật lý trị liệu với các phương pháp khác theo chỉ định của bác sĩ chuyên môn.
Phẫu thuật: Đây là phương pháp cuối cùng được lựa chọn khi các phương pháp bên trên không giúp tình trạng của người bệnh thuyên giảm. Phẫu thuật mặc dù mang đến hiệu quả cao nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ rủi ro. 

Có thể thấy chỉ số Ritchie trong viêm khớp có ý nghĩa quan trọng trong chẩn đoán và điều trị bệnh. Do đó, khi có biểu hiện của bệnh, bạn cần đến gặp bác sĩ sớm để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Nguồn: VHO

Back to top button