Thuốc & Sức khỏe

Bệnh thận móng ngựa: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Đánh giá bài viết ngay

Thận móng ngựa là một dị tật bẩm sinh không hiếm gặp. Bệnh thường xuất hiện ở những bé trai nhiều hơn. Trung bình cứ 500 trẻ ra đời sẽ có ít nhất 1 bé mắc bệnh. Do đó, việc trang bị đầy đủ kiến thức liên quan tới vấn đề sẽ giúp phòng ngừa, hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả. Dưới đây là những thông tin mà bạn cần quan tâm xoay quanh bệnh.

Thận móng ngựa là gì?
Thận móng ngựa là tình trạng bất thường bẩm sinh của thận cả về cấu trúc và vị trí. Với cơ thể bình thường, hai quả thận sẽ nằm về hai phía của cột sống và tách nhau ra. Nếu trẻ sinh ra mắc căn bệnh này thì sẽ xuất hiện thêm eo thận giả nối hai quả thận lại với nhau tạo thành hình tương đồng với móng ngựa. Vị trí nối rất khó phát hiện, kích thước nhỏ và là bộ phận dư thừa, không có bất kỳ vai trò nào. 

Khi thai nhi vẫn còn trong bụng người mẹ, bệnh sẽ khiến vị trí hai quả thận trong tiểu khung sẽ thấp hơn bình thường. Phần eo giả có thể phát triển đối xứng hoặc không. Phần lớn trẻ sinh ra mắc thận hình móng ngựa bẩm sinh vẫn có sức khỏe bình thường. Tuy nhiên dị tật này thường khiến đường tiêu hóa, xương, cơ quan thần kinh hoặc hệ tiết niệu của bé dư thừa một vài bộ phận không cần thiết.

Tìm hiểu chung về bệnh thận hình móng ngựa là gì?
Nguyên nhân dẫn tới thận móng ngựa
Để tìm ra nguyên nhân gây bệnh, hai giải thuyết đã được nghiên cứu kỹ lưỡng. Trong đó:

Giả thuyết đầu tiên cho rằng bệnh đã bắt đầu xuất hiện trong thời kỳ đầu bào thai phát triển. Sau một thời gian, cực dưới của thận trái và phải trong thai nhi sẽ dần tiến tới sát nhau hơn rồi dính chặt lại. Giả định này trùng khớp với nghiên cứu về trường hợp hai thận dính với nhau do eo mô xơ.
Giả thuyết thứ hai cho thấy bệnh hình thành là do các khối u đã xuất hiện bẩm sinh trong bào thai như khối u carcinoid và wilms. 

Ngoài ra, y học cũng tìm ra được một vài nguyên nhân gây ra tình trạng này liên quan tới các rối loạn di truyền như:

Hội chứng Trisomy 18: Nếu cấu tạo tế bào thai nhi có 3 nhiễm sắc thể số 18 thì bào thai sẽ phát triển chậm. Nguy cơ trẻ sinh non, trí nhớ suy giảm và xuất hiện các dị tật như thận móng ngựa là rất cao.
Hội chứng Turner: Hội chứng này cũng do sự đột biến của nhiễm sắc thể gây ra. Thường những bé gái mắc hội chứng Turner cũng khó tránh khỏi được tình trạng hình dạng thận giống hình móng ngựa.

Sinh lý bệnh thận móng ngựa
Rất khó để phát hiện ra tình trạng này vì nó thường không có bất kỳ biểu hiện nào kèm theo. Chỉ khi căn cứ theo quá trình theo dõi phôi thai thì mới có thể phát hiện bệnh một cách tình cờ. 

Tuy nhiên, những trẻ bị dị tật này bẩm sinh sẽ gia tăng nguy cơ mắc các bệnh về đường tiết niệu. Vì thế người bệnh có thể mắc các bệnh lý liên quan hoặc triệu chứng dưới đây:

Hẹp khúc nối bể thận – niệu quản: Theo thống kê, có tới hơn 35% người bệnh gặp phải tình trạng này khi mắc thận hình móng ngựa bẩm sinh. 
Sỏi thận: Biểu hiện sỏi thận rất phổ biến, dễ phát hiện. Có khoảng 40% người bệnh sẽ mắc sỏi thận sớm do cơ quan này bị ứ nước, gây cản trở hoạt động của thận.
Nhiễm trùng đường tiết niệu: Có tới 41% bệnh nhân khi mắc dị tật này ở thận sẽ gặp phải hiện tượng nhiễm trùng đường tiết niệu. Bởi vì lượng nước thải ra không được sẽ ứ đọng và trào ngược vào bàng quang – niệu quản. Từ đây tích tụ vi khuẩn gây hại ngày một nhiều dẫn tới nhiễm trùng.

Sỏi thận là hiện tượng kèm theo khi người bệnh gặp phải dị tật này

Ung thư thận: Chiếm 45% các khối u có thể hình thành khi trẻ sinh ra bị dị tật về thận.
Bệnh Carcinoids thận: Tình trạng này khá hiếm gặp. Trên thế giới mới chỉ ghi nhận khoảng hơn 30 trường hợp, trong đó có 5 trẻ là mắc bệnh do thận hình móng ngựa gây ra. Còn lại do nguyên nhân khác.

Triệu chứng lâm sàng thận móng ngựa
Các báo cáo ghi nhận có ⅓ người bệnh khi gặp phải dị tật này không có triệu chứng. Biểu hiện lâm sàng của bệnh vẫn tương tự như một người khỏe mạnh. Một số ít trường hợp có thể xuất hiện triệu chứng mơ hồ như:

Bệnh Rovsing: Đau bụng, buồn nôn, nôn, trớ.
Bất thường về cơ quan sinh sản
Trào ngược niệu quản và bàng quang
Với bé gái, tử cung có thể xuất hiện hai sừng hoặc âm đạo hình vách ngăn
Ở bé trai, dị tật này có thể khiến lỗ tiểu thấp hơn bình thường
Ngoài ra còn một số bất thường khác về hệ tim mạch, cơ xương như: cột sống bẻ đôi, hội chứng OCD,…

Tuy nhiên những triệu chứng trên rất hiếm và khó có thể phát hiện qua cuộc sống thường ngày. Chỉ khi thực hiện thăm khám định kỳ mới theo dõi được.

Triệu chứng cận lâm sàng của thận móng ngựa
Triệu chứng cận lâm sàng của bệnh được tìm thấy khi thực hiện các xét nghiệm và phương pháp chẩn đoán chuyên sâu. Biểu hiện cận lâm sàng của bệnh bao gồm:

Xuất hiện phần eo dính ở thận trên phim chụp.
Hình ảnh X – quang bụng ghi nhận ở thận trái, vùng thấp cực bị vôi hóa dần.

Giải phẫu học
Dị tật này có thể phát hiện dọc theo phần bụng giữa xuống dưới khung xương chậu. Vị trí của thận thường thấp hơn các cơ thể khỏe mạnh. Phần eo giả tìm thấy tại các đốt sống ở vùng thắt lưng, trước mạch máu kích thước lớn. Phần eo này sẽ không được cấp máu riêng mà lấy từ một nhánh của động mạch chủ. Phần khung xương chậu của người bệnh có thể bị niệu quản chèn ép một phần.

Giải phẫu học
Điều trị thận móng ngựa bằng phẫu thuật
Phẫu thuật điều trị thận hình móng ngựa sẽ căn cứ theo từng thể trạng và mức độ dị tật. Khi chuẩn bị thực hiện, các bác sĩ cần giải quyết song song những bệnh lý đi kèm dị tật này như:

Tắc nghẽn UPF: Tình trạng này được điều trị bằng phương pháp nội soi hoặc mở bể thận.
U thận: Để cắt bỏ u thận, đầu tiên cần ngăn chặn hiện tượng xuất huyết bằng cách gián đoạn đường máu tới tế bào cần cắt bỏ. Trong đó phần eo giả nối hai thận sẽ được cắt trước, sau đó loại bỏ tiếp khối u cùng các mô liên quan.
Sỏi thận: Tình trạng này có thể chữa tận gốc theo nhiều hướng. Bao gồm nội soi, điều trị bằng ESWL hoặc mổ phanh. 

Trong suốt quá trình phẫu thuật, cần lưu ý tới sự bất thường trong các mạch máu để loại bỏ sớm những biến chứng nguy hiểm.

Dịch tễ và tiên lượng
Các thống kê cho thấy nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn gấp đôi so với phái nữ. Về yếu tố di truyền, vẫn chưa có kết luận chính xác cho những trường hợp mắc bệnh mà gia đình đã từng có người gặp phải bệnh tương tự. Tuy nhiên cũng đã có một vài bệnh nhân là những cặp song sinh hoặc ruột thịt đều mắc dị tật. 

Nên nhớ thận móng ngựa không ảnh hưởng quá nhiều tới tới mạng người bệnh. Nhưng tình trạng này có thể dẫn tới những bệnh lý khác nhau. Việc cần thiết để phòng ngừa là thường xuyên kiểm tra sức khỏe định kỳ. Đặc biệt xét nghiệm nước tiểu, chụp X- quang bụng là giải pháp hữu hiệu phát hiện bất thường ở hai quả thận.

Trên đây là toàn bộ thông tin liên quan tới dị tật bẩm sinh thận móng ngựa. Có thể thấy rằng tình trạng này tuy không nguy hiểm tới tính mạng người bệnh nhưng tiềm ẩn rất nhiều hệ lụy khác. Do đó, mọi người cần quan tâm nhiều hơn tới sức khỏe bản thân và gia đình để có hướng giải quyết nhanh chóng khi không may mắc dị tật này.

Nguồn: VHO

Back to top button